Dijital para gerileyecek blok zinciri yükselecek | KPMG | TR

Dijital para gerileyecek blok zinciri yükselecek

Dijital para gerileyecek blok zinciri yükselecek

Dijital para gerileyecek blok zinciri yükselecek

Dijital para için blockchain (blok zinciri) teknolojisini kullanan ve 2000’li yıllarda ortaya çıkan bir yazılım teknolojisi tanımını yapabiliriz. Söz konusu teknoloji ile finans, fon transferi, ödemeler, sermaye piyasaları, varlık yönetimi, e-ticaret, politika, sanat ve daha birçok alanda işlem yapılabiliyor.

Blok zincirini tanımlamak için bir bilgisayar ağı üzerinden binlerce defa çoğaltılan bir elektronik tabloyu düşünün. Ardından, bu ağın bu elektronik tabloyu düzenli olarak güncelleyecek şekilde tasarlandığını ve blok zincirinin temel yapısına sahip olduğunu hayal edin. Bir blok zincirde tutulan bilgiler ortak ve sürekli olarak mutabık kılınan bir veritabanı oluşturur. Blok zincir veritabanı herhangi bir yerde depolanmaz, yani tuttuğu kayıtlar gerçekten kamuya açıktır ve kolayca doğrulanabilir. Bir hacker’ın müdahale edebilmesi için bu bilgilerin hiçbir merkezi versiyonu mevcut değildir. Aynı anda milyonlarca bilgisayarda barındırılan verilere internetteki herkes erişebilir.
Blok zincirde her blok bir önceki bloğun bir hash’ini içerir. Bu, ilk bloktan geçerli bloğa bir blok zinciri oluşturma etkisi yaratır. Her bloğun bir önceki bloğun ardından kronolojik olarak gelmesi garanti edilir, çünkü önceki bloğun hash’i bilinmemektedir. Blok zincirde her bloğun sonradan yeniden oluşturulması gerekecektir bu da blok zincir işlemlerini geri döndürülemez hale getiren özelliktir.

Yukarıda bahsi geçen blok zincir tanımı yanında biraz daha basit olarak konuyu ele alırsak, temelde blok zincirini bir banka ağına benzetebiliriz yani örneğin bir kişi diğer bir kişiye para göndermek istediğinde söz konusu blok zincir teknolojisini kullanıyor ancak ortada aracı diye tabir ettiğimiz bir yapı bulunmuyor. Dolayısıyla kişiler birbirine daha hızlı ve düşük gönderim ücretleri ile kolaylıkla dijital para gönderebiliyor. Söz konusu gönderim, dağıtık ağ üzerinde blokları şifreleyen madenciler sayesinde güvenli, geri döndürülemez şekilde ve şeffaf olarak sağlanıyor. Söz konusu şifreleme sonucunda da madenciler algoritmaya bağlı olarak bir miktar dijital para kazanıyorlar. 

Dijital para ve bağıntılı teknolojiler, hali hazırda teknolojik olarak bankacılık sektörünü sarsan bir yapıya sahip olmasına rağmen saniyede gerçekleştirilebilecek işlem hızları halen banka ağ gönderim hızlarının uzağında kalıyor bu da dijital para birimlerinin anlık işlemlerde (mağaza, restoran vb.) kullanımı için olgunlaşmadığı anlamına geliyor. Ancak söz konusu teknoloji yüksek hızda değişime ve gelişime uğruyor. Bu teknolojinin çok büyük bir potansiyele sahip olduğu açık ve önümüzdeki yıllarda dijital para ve teknolojilerinin kullanımının dünyada çok daha yaygın hale geleceğini öngörüyoruz.

Bitcoin’in yeri başka

Günümüzde piyasada 1384 adet dijital para – token (itibari para) bulunuyor. Piyasada bu kadar çok dijital para olmasına rağmen bitcoin’in tüm dijital paralar içerisinde ayrı bir yeri var. 2018 başı itibarıyla bitcoin’in tüm piyasa içerisindeki payı yüzde 35 düzeyinde seyrediyor. Dolayısıyla en çok ilgi gören satın alınan, işlem gören dijital para bitcoin. Dijital paraların son bir yıldaki muazzam artışı sonucunda önceleri daha dar bir kitleye hitap eden pazar, tüm dünyada ilgi görmeye başladı. Örneğin bitcoin’in son bir yıldaki artışının yüzde 1500’leri bulması büyük ya da küçük yatırımcı fark etmeksizin bitcoin’in bir ödeme-finans vb. araç olmaktan çıkıp bir yatırım aracı olarak değerlendirilmesine yol açtı.

Söz konusu durum, piyasanın regüle olmaması ve yüksek volatiliteye sahip olması nedeniyle dijital para alım satım işlemlerini manipülasyonlara açık ve istikrarlı olmayan bir yatırım aracı olarak değerlendirmemize neden oluyor. 2017 yılında Çin’de gerçekleşen büyük tutarlı kara para aklama hareketleri yüzünden Çin hükümeti ülkedeki tüm dijital para borsalarını ve ihraçları yasaklama kararı aldı. Ancak tüm dünyada ülkeler dijital para ihracı (ICO-Initial Coin Offering) ve dijital para borsalarını düzenlemek için çalışmalar gerçekleştiriyor. Ek olarak devletler ve bağlı kurumları kendi dijital paraları ve mevzuat düzenlemeleri üzerinde çalışmalar yapıyor. Söz konusu çalışmaların 2018 yılı içerisinde hız kazanacağını düşünüyoruz. Ancak halen ABD dijital para ihracına bazı sınırlamalar getirmiş durumda. Mesela ABD’deki Security Exchange Commission (SEC) dijital para ihraçlarının denetlenmesi ve denetimin ardından ihracın yapılmasına ilişkin düzenlemeleri geçtiğimiz yıl yürürlüğe koydu.

Son olarak dijital paranın uzun vadede gelişeceğini öngörmek yanlış olmaz. Mevcut durumda piyasada çok fazla dijital paranın olması nedeniyle uzun vadede benzer teknolojileri kullanan paralardan bazılarının piyasadan elenmesi söz konusu olacaktır. Aslında konuyu 90’ların sonunda ortaya çıkan web sitelerinin doğuşu ve binlerce web sitesinin startup benzeri yapılarla ortaya çıkması ve daha sonra söz konusu web sitelerinin elenmesi ve sonraki yıllarda Google, Amazon, Yahoo vb. yapıların ayakta kalmasına benzetebiliriz. Dolayısıyla önümüzdeki yıllarda piyasada az sayıda dijital paranın bulunabileceği ancak blok zincir ve benzeri teknolojilerin uzun süre hayatımızda yer edeceğini düşünüyoruz.

Bize ulaşın

İlgili içerik