Tax Alert: Obowiązek raportowania schematów podatkowych | KPMG | PL
close
Share with your friends

Tax Alert: Obowiązek raportowania schematów podatkowych

Tax Alert: Obowiązek raportowania schematów podatkowych

Ustawa wprowadzająca obowiązek raportowania schematów podatkowych (MDR) została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Ministerstwo Finansów rozpoczęło konsultacje podatkowe planowanych objaśnień dotyczących stosowania nowych przepisów.

Powiązane treści

Tax Alert: Obowiązek raportowania schematów podatkowych

W dniu 23 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw została opublikowana ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza m.in. obowiązek raportowania schematów podatkowych.

Przyczyny i cel obowiązku raportowania

Ministerstwo Finansów planowało wprowadzenie przepisów nakładających obowiązek raportowania schematów podatkowych co najmniej od października 2017 r., kiedy zainicjowane zostały konsultacje podatkowe w sprawie MDR. Dodatkowo w maju 2018 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła Dyrektywę wprowadzającą obowiązek raportowania tzw. transgranicznych schematów podatkowych (Dyrektywa DAC6).

Początkowo zwłaszcza na szczeblu UE wskazywano, że raportowaniu powinny podlegać wyłącznie schematy podatkowe, które potencjalnie mogą zostać wykorzystane do agresywnej optymalizacji podatkowej służącej unikaniu opodatkowania. W praktyce, obowiązek raportowania wynikający zarówno z przepisów Dyrektywy DAC 6, jak również z przepisów polskiej ustawy nie jest jednak wprost powiązany z możliwością wykorzystania danego schematu do agresywnej optymalizacji podatkowej. W konsekwencji raportowaniu będą podlegać wszystkie schematy podatkowe spełniające określone w ustawie cechy rozpoznawcze i ewentualne dodatkowe kryteria.

Główne założenia dotyczące samej Dyrektywy DAC 6 przedstawiliśmy w naszym alercie z sierpnia 2018 r.

Polskie przepisy, mimo że stanowią implementację Dyrektywy DAC 6, istotnie się od niej różnią m.in. rozszerzając obowiązek raportowania na schematy inne niż schematy transgraniczne w rozumieniu Dyrektywy DAC 6 (np. schematy krajowe), czy w znaczący sposób przyspieszając wejście w życie obowiązku raportowania (1 stycznia 2019 r. w porównaniu do 1 lipca 2020 r. na gruncie Dyrektywy).

Zakres obowiązku raportowania

Raportowaniu mają podlegać schematy podatkowe, które można podzielić na:

  1. schematy transgraniczne w rozumieniu Dyrektywy DAC 6; i
  2. inne schematy, wśród których można zidentyfikować schematy krajowe, jak również inne schematy transgraniczne.

Ad. 1. W przypadku tych schematów raportowanie jest uzależnione od spełnienia kryterium transgranicznego, które wymaga aby uzgodnienie (czyli czynność lub zespół powiązanych ze sobą czynności, których co najmniej jedna strona jest podatnikiem lub które mają lub mogą mieć wpływ na powstanie lub niepowstanie obowiązku podatkowego) dotyczyło co najmniej dwóch państw i spełniało dodatkowe warunki (w praktyce chodzi o pojawienie się elementu transgranicznego, np. w postaci różnej rezydencji podatkowej poszczególnych uczestników). Co istotne, nie będzie stanowić schematu transgranicznego uzgodnienie, które dotyczy wyłącznie podatku od wartości dodanej (np. VAT, podatek akcyzowy) lub ceł.

Dodatkowo raportowane schematy powinny posiadać:

  • co najmniej jedną ogólną cechę rozpoznawczą określona w art. 86a § 1 pkt 6 lit. a-h Ordynacji podatkowej (np. jeżeli czynności dokonywane w ramach schematu opierają się na znacznie ujednoliconej dokumentacji) i spełniać kryterium głównej korzyści (podatkowej); lub
  • co najmniej jedną ze wskazanych szczególnych cech rozpoznawczych.

Kryterium głównej korzyści uważa się za spełnione, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności oraz faktów należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej mógłby zasadnie wybrać inny sposób postępowania, z którym nie wiązałoby się uzyskanie korzyści podatkowej rozsądnie oczekiwanej lub wynikającej z wykonania uzgodnienia, a korzyść podatkowa jest główną lub jedną z głównych korzyści, którą podmiot spodziewa się osiągnąć w związku z wykonaniem uzgodnienia.

Ad. 2. Inne schematy podlegające raportowaniu nie muszą spełniać kryterium transgranicznego – mogą zatem być w tej grupie zarówno schematy transgraniczne, jak i krajowe. Muszą one jednak posiadać:

  • co najmniej jedną ze wskazanych ogólnych cech rozpoznawczych i spełniać kryterium głównej korzyści (podatkowej); lub
  • co najmniej jedną ze wskazanych szczególnych cech rozpoznawczych (analogicznie jak w przypadku schematu transgranicznego w rozumieniu Dyrektywy DAC 6); lub
  • co najmniej jedną ze wskazanych w art. 86a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej innych szczególnych cech rozpoznawczych.

Schematy inne niż transgraniczne w rozumieniu DAC 6 podlegają raportowaniu wyłącznie w sytuacji spełnienia kryterium kwalifikowanego korzystającego, tj. jeżeli:

  • przychody albo koszty korzystającego w rozumieniu przepisów o rachunkowości przekroczyły w bieżącym lub poprzedzającym roku obrotowym równowartość 10 mln EUR; lub
  • udostępniane lub wdrażane uzgodnienie dotyczy rzeczy lub praw o wartości rynkowej przekraczającej równowartość 2,5 mln EUR; lub
  • korzystający jest powiązany w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT lub 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT z takim podmiotem.

Podmioty zobowiązane do raportowania

Podmiotami zobowiązanymi do raportowania schematów podatkowych będą:

  • promotorzy, tj. podmioty które opracowują, oferują, udostępniają lub wdrażają uzgodnienie lub zarządzają wdrażaniem uzgodnienia;
  • wspomagający, tj. podmioty, które przy zachowaniu staranności ogólnie wymaganej w dokonywanych czynnościach, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności, obszaru specjalizacji oraz przedmiotu wykonywanych czynności, podjęły się udzielić, bezpośrednio lub za pośrednictwem innych osób, pomocy, wsparcia lub porad dotyczących opracowania, wprowadzenia do obrotu, organizowania, udostępnienia do wdrożenia lub nadzorowania wdrożenia uzgodnienia;
  • korzystający, tj. podmioty którym udostępniane jest lub u których wdrażane jest uzgodnienie, lub które są przygotowane do wdrożenia uzgodnienia lub dokonały czynności służącej wdrożeniu takiego uzgodnienia (co do zasady podatnicy).

Co do zasady obowiązek raportowania schematu będzie w pierwszej kolejności spoczywać na promotorze. Jednakże jeżeli promotor nie wykona obowiązku w terminie, to obowiązek raportowy będzie musiał wykonać sam korzystający.

Korzystający będzie również zobowiązany do samodzielnego zgłoszenia schematu podatkowego, jeżeli promotor nie zgłosi schematu z uwagi na ciążący na nim obowiązek dochowania tajemnicy zawodowej, jak również w sytuacji gdy dane uzgodnienie zostało opracowane samodzielnie przez korzystającego (bez pomocy promotora).

Zakres przekazywanych informacji

Zakres informacji, które będzie należało przekazać organom podatkowym jest szeroki i obejmuje m.in.:

  • dane korzystającego (podatnika);
  • streszczenie opisu uzgodnienia stanowiącego schemat podatkowy;
  • opis działalności gospodarczej, do której ma zastosowanie schemat;
  • wyczerpujący opis uzgodnienia stanowiącego schemat podatkowy;
  • wartość korzyści podatkowej, jeżeli występuje.

Wyjątkowo w przypadku schematu podatkowego standaryzowanego, a więc schematu, który jest możliwy do wdrożenia lub udostępnienia u więcej niż jednego korzystającego bez konieczności zmiany jego istotnych założeń, w szczególności dotyczących rodzaju czynności podejmowanych lub planowanych w ramach schematu podatkowego, promotor nie będzie mógł zwolnić się z obowiązku raportowania z uwagi na obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej.

Raportowanie będzie odbywać się w sposób elektroniczny z wykorzystaniem formatu XML (podobnie jak JPK).

Co niezwykle istotne korzystający, który dokona w okresie rozliczeniowym czynności będących elementem schematu lub uzyskujący związaną z tym korzyść będzie zobowiązany do przekazania stosownej informacji organowi podatkowemu w terminie złożenia deklaracji podatkowej. Oświadczenie w tym zakresie będą składać wszyscy członkowie zarządu podatnika.

Termin raportowania

Obowiązek raportowania będzie należało wykonać w ciągu 30 dni:

  • od dnia następnego po udostępnieniu schematu podatkowego;
  • od następnego dnia po przygotowaniu do wdrożenia schematu podatkowego; lub
  • od dnia dokonania pierwszej czynności związanej z wdrażaniem schematu podatkowego,

w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej.

Powyższy termin dotyczy zarówno promotora, jak i korzystającego.

Sankcje

Niewywiązanie się w prawidłowy sposób z obowiązku raportowania będzie stanowić czyn zabroniony na gruncie Kodeksu Karnego Skarbowego (KKS) zagrożony karą grzywny do 720 stawek dziennych (obecnie ponad 20 mln PLN).

Dodatkowo promotorzy, ale również podmioty zatrudniające promotorów lub faktycznie wypłacające im wynagrodzenie, których przychody lub koszty przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwotę 8 mln PLN będą zobowiązani do wdrożenia wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania niewywiązywaniu się z obowiązku przekazywania informacji o schematach podatkowych. Nie wdrożenie procedury może wiązać się z sankcją finansową do 10 mln PLN.

Wejście w życie i przepisy przejściowe

Przepisy dotyczące raportowania schematów podatkowych wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.

Jednakże raportowaniu będą podlegać również schematy, które zostały wdrożone przed tą datą. Zgodnie z przepisem przejściowym:

  • schemat podatkowy transgraniczny w rozumieniu Dyrektywy DAC 6, jeżeli pierwszej czynności związanej z jego wdrażaniem dokonano po 25 czerwca 2018 r.; oraz
  • schemat podatkowy inny niż schemat podatkowy transgraniczny w rozumieniu Dyrektywy DAC 6, jeżeli pierwszej czynności związanej z jego wdrażaniem dokonano po 1 listopada 2018 r.,

podlega raportowaniu w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli zgłaszającym jest promotor lub 9 miesięcy, jeżeli zgłaszającym jest korzystający.

Konsultacje podatkowe

Z uwagi na pojawiające się na etapie dotychczasowych prac legislacyjnych liczne wątpliwości związane z prawidłową interpretacją i stosowaniem przepisów MDR, Ministerstwo Finansów ogłosiło zamiar wydania objaśnień do przepisów wprowadzających obowiązek raportowania schematów podatkowych.

Wydanie objaśnień zostanie poprzedzone konsultacjami podatkowymi. Konsultacje otwarte są dla wszystkich podmiotów i dostępne są do 9 grudnia 2018 r.

Dodatkowo w trakcie konsultacji planowane jest zorganizowanie minimum jednego spotkania konsultacyjnego z osobami i przedstawicielami zainteresowanych podmiotów.

W ramach procesu konsultacji KPMG weźmie udział w planowanych spotkaniach z przedstawicielami Ministerstwa Finansów oraz przedstawi swoje pisemne uwagi do przepisów.

Konsekwencje dla podatników i promotorów

W świetle powyżej przedstawionych informacji podatnicy oraz podmioty występujące w roli promotorów powinni już teraz przygotować się na wejście w życie przepisów MDR. W wielu przypadkach to podatnicy, a nie doradcy będą bowiem zobowiązani do raportowania schematów podatkowych. Rekomendowane jest wdrożenie w tym celu precyzyjnej procedury pozwalającej na ocenę poszczególnych działań pod kątem przepisów MDR, co powinno zminimalizować ryzyko sankcji wynikających z KKS.

Jeśli chcieliby Państwo uzyskać bardziej szczegółowe informacje na temat przepisów wprowadzających obowiązek raportowania schematów podatkowych, tak aby dostosować się do nowych regulacji, prosimy o kontakt
 

Informacje zawarte w niniejszej publikacji mają charakter ogólny i nie odnoszą się do sytuacji konkretnej firmy. Ze względu na szybkość zmian zachodzących w polskim prawodawstwie prosimy o upewnienie się w dniu zapoznania się z niniejszą publikacją, czy informacje w niej zawarte są wciąż aktualne. Przed podjęciem konkretnych decyzji proponujemy skonsultowanie ich z naszymi doradcami.

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij