Konwencja MLI walczy z unikaniem opodatkowania | KPMG | PL
close
Share with your friends

Wielostronna konwencja podatkowa MLI nowym narzędziem do walki z unikaniem opodatkowania

Konwencja MLI walczy z unikaniem opodatkowania

W dniu 1 lipca 2018 r. w życie weszła wielostronna konwencja podatkowa MLI (Multilateral Instrument to Modify Bilateral Tax Treaties), która stanowi rewolucyjne narzędzie do walki z unikaniem opodatkowania na poziomie międzynarodowym. MLI umożliwia bowiem implementację środków traktatowego prawa podatkowego, opracowanych przez OECD, do obecnie obowiązujących umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO) bez konieczności przeprowadzania dodatkowych negocjacji pomiędzy państwami. Konwencja MLI wpłynie na skutki podatkowe począwszy od 2019 r.

Powiązane treści

Tunel metra

Opracowane przez OECD przepisy, które bez wątpienia są pokłosiem międzynarodowych afer podatkowych (Luxemburg Leaks czy Panama Papers), mają na celu zapobieganie procederowi zmniejszania podstawy opodatkowania i przenoszenia zysku do bardziej atrakcyjnych podatkowo jurysdykcji. Konwencja MLI jest nowym instrumentem wprowadzanym w celu uszczelnienia systemów podatkowych państw i stanowi kolejne narzędzie implementujące projekt BEPS.

Objęcie UPO postanowieniamiczy konwencji MLI wymaga dokonania notyfikacji przez oba państwa będące stroną danej UPO. Natomiast umowy nienotyfikowane bądź notyfikowane jednostronnie nie będą objęte konwencją i będą obowiązywać w dotychczasowym brzmieniu.

Polska obecnie zgłosiła chęć objęcia zakresem konwencji 78 UPO, przy czym wśród umów zabrakło m.in. umowy z Niemcami. Postanowienia MLI nie będą miały zastosowania do umowy ze Stanami Zjednoczonymi, które nie podpisały dotychczas konwencji.

Omawiana rewolucja podatkowa będzie jednak przeprowadzana stopniowo. Przez kolejne miesiące będą obowiązywały terminy przejściowe. Wszystkie państwa, które podpisały konwencję, mają bowiem obowiązek wprowadzić do zgłoszonych UPO wyłącznie tzw. minimalny standard, którym objęta jest w szczególności klauzula przeciw unikaniu opodatkowania.
 

Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania

Artykuł 7 MLI przewiduje wprowadzenie mechanizmu zapobiegającego nadużyciom UPO w postaci klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania – Principal Purpose Test (PPT). Zgodnie z klauzulą, jeżeli jednym z głównych celów lub głównym celem zawarcia porozumienia (w tym umowy lub utworzenia struktury) lub przeprowadzenia transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej w stosunku do dochodu lub kapitału, to korzyść taka nie może zostać przyznana.

Należy zauważyć, że posłużenie się w konwencji zwrotem „jednym z głównych celów” może prowadzić do zastosowania klauzuli PPT nawet w przypadkach, gdy dana czynność lub transakcja wydaje się mieć uzasadnienie ekonomiczne (np. dostępność siły roboczej w innym państwie lub inne uwarunkowania rynkowe). Ponadto, w przeciwieństwie do regulacji polskich, dla zastosowania klauzuli PPT sposób działania nie musi być uznany za sztuczny.

W związku z tym, że klauzula PPT została objęta tzw. minimalnym standardem, jej inkorporacja jest obligatoryjna dla sygnatariuszy MLI, przy czym państwa mogą przyjąć klauzulę PPT zgodnie z jej podstawowym brzmieniem określonym w konwencji lub wdrożyć ją wraz z ograniczeniami przyznawania korzyści umownych – limitation of benefits (LOB). Przyjęcie LOB może być zarówno uproszczone, jak i szerokie. Polska wybrała stosowanie klauzuli PPT wprost, jednocześnie zostawiając sobie możliwość stosowania rozszerzonych LOB w poszczególnych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. W takim przypadku konieczne będzie osiągnięcie porozumienia z drugim państwem, będącym stroną UPO.

Konstrukcja klauzuli PPT jest podobna do istniejącej w polskim porządku prawnym ogólnej klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania, niemniej jednak swoim zakresem obejmie jedynie UPO zgłoszone przez Polskę do objęcia zakresem MLI. Co istotne, zakres stosowania klauzuli będzie ograniczony do struktur lub transakcji transgranicznych, które wykorzystują UPO do uzyskania konkretnych korzyści podatkowych. Klauzula nie będzie mieć natomiast zastosowania do struktur i konstrukcji wykorzystujących przepisy inne niż postanowienia UPO. Polscy podatnicy muszą jednakże mieć na uwadze, iż w takim wypadku zastosowanie może znaleźć ogólna klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania przewidziana przez Ordynację podatkową.

Postanowienia MLI w zakresie PPT mogą zastąpić klauzule istniejące dotychczas na gruncie poszczególnych UPO. Ich zastąpienie przez PPT możliwe będzie tylko wtedy, gdy sygnatariusze danej UPO dokonają stosownej notyfikacji. W przypadku jej braku, PPT stosowana będzie na równi z istniejącymi klauzulami oraz będzie miała przed nimi pierwszeństwo w przypadku niezgodności danej UPO z MLI. Ponadto w przypadku UPO, w których nie zawarto żadnej podobnej klauzuli, będzie ona inkorporowana w całości.

Biorąc pod uwagę obecny stan zaawansowania prac nad ratyfikacją MLI przez poszczególne państwa i niewielką liczbę państw, które dokonały do tej pory notyfikacji, można dojść do wniosku, że większość klauzul istniejących na gruncie poszczególnych UPO nie zostanie zastąpiona przez MLI. Obecnie do UPO, w których PPT może zastąpić w przyszłości istniejące klauzule, należą między innymi umowy zawarte pomiędzy Polską a Kanadą, Maltą, Singapurem czy Wielką Brytanią.

Mając na uwadze fakt, że niewiele państw dokonało do tej pory ratyfikacji MLI, konieczna jest dalsza obserwacja procesu ratyfikacyjnego, w tym składanych przez państwa zastrzeżeń – w celu określenia wpływu MLI na stosowanie poszczególnych UPO. Nie jest również wiadome czy wprowadzana przez MLI klauzula PPT ma jedynie odstraszać i zniechęcać do zawierania korzystnych podatkowo umów i transakcji czy stanie się potężnym narzędziem, skrupulatnie wykorzystywanym przez organy podatkowe danego państwa. W kontekście coraz większej liczby narzędzi uszczelniających system podatkowy zarówno na gruncie krajowym, jak i międzynarodowym (w tym konwencji MLI), rekomendowalibyśmy weryfikację istniejących struktur międzynarodowych w kontekście identyfikacji możliwych ryzyk, jak również analizę ewentualnych środków zaradczych.
 

Renata Kupczyńska, młodszy menedżer w dziale doradztwa podatkowego, biuro w Gdańsku

Marcin Wawrzynowicz, konsultant w dziale doradztwa podatkowego, biuro w Gdańsku

Fabian Bujak, ekspert w dziale doradztwa podatkowego, biuro w Gdańsku
 

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij