Fuzje i przejęcia – kierunek rozwoju | KPMG | PL

Fuzje i przejęcia – kierunek rozwoju | Piotr Grauer, Aleksandra Mastalerz, Kamil Wróblewski

Fuzje i przejęcia – kierunek rozwoju

„W biznesie stanie w miejscu oznacza cofanie się” – w myśl tej zasady przedsiębiorstwa działające na konkurencyjnych rynkach stale dążą do rozwoju swojej działalności. W Polsce, gdzie wciąż liczne są sektory o znacznym rozdrobnieniu, często jedyny sposób na umocnienie pozycji rynkowej stanowią fuzje i przejęcia (M&A).

dyrektor, Deal Advisory, zespół fuzji i przejęć

KPMG w Polsce

Kontakt

Powiązane treści

Czy transakcje realizowane w Polsce są wyłącznie narzędziem do osiągnięcia skokowego wzrostu działalności? Jakie trendy obserwuje się na rynku fuzji i przejęć oraz które podmioty przejmują, a które sprzedają udziały lub akcje w polskich przedsiębiorstwach? By znaleźć odpowiedzi na te pytania, przeanalizowaliśmy transakcje ogłoszone w Polsce w ostatnich pięciu latach.

Polska liderem wśród rynków CEE Pod względem liczby transakcji

Polska niezmiennie stanowi najistotniejszy rynek w Europie Środkowo-Wschodniej, co potwierdza fakt, że co piąta transakcja ogłoszona w 2016 r. w tym regionie miała miejsce właśnie w Polsce. Atrakcyjne perspektywy makroekonomiczne i wciąż znaczny potencjał konsolidacji wielu sektorów sprawiają, że co roku w Polsce ogłaszanych jest prawie 150 transakcji fuzji i przejęć (źródło: MergerMarket).

Liczba transakcji M&A wg sektora

W 2016 r. największą liczbę transakcji ogłoszono w branżach charakteryzujących się znacznym rozdrobnieniem, tj. w sektorach (Wykres nr 1):

  • produkcji przemysłowej,
  • handlu detalicznego i dystrybucji,

Dwie na trzy transakcje były przeprowadzone przez inwestorów strategicznych, motywowanych przede wszystkim planami osiągnięcia dynamicznego wzrostu skali działalności, zwiększenia lub utrzymania udziału w rynku, a także zablokowania rozwoju konkurencji. Dodatkowo falę konsolidacji wzmacniała wysoka aktywność inwestorów finansowych, poszukujących możliwości inwestycyjnych w branżach o znacznym potencjale rozwoju.

Megatransakcje

Niecodziennym zjawiskiem na polskiej scenie M&A, które nasiliło się w IV kwartale 2016 r., a wedle oczekiwań będzie kontynuowane w 2017 r., jest rosnąca liczba transakcji o znaczącej wartości.
Niewątpliwie do tej grupy należy zaliczyć następujące transakcje:

  1. sprzedaż Allegro przez Naspers
    (12,7 mld PLN),
  2. sprzedaż Pekao S.A. przez UniCredit (10,6 mld PLN),
  3. przejęcie Multimedia Polska przez UPC
    (3 mld PLN).

W 2017 r. możemy być świadkami kolejnych, wielomiliardowych transakcji, m.in. ze względu na kończący się horyzont inwestycyjny dla spółek portfelowych funduszy private equity, które przy wsparciu inwestorów finansowych istotnie zwiększyły skalę swojej działalności. Świetnym przykładem takiej spółki może być Żabka, która dzięki dotychczasowemu wsparciu dwóch inwestorów finansowych rozwinęła się z sieci ok. 1500 sklepów w 2007 r. do obecnie ponad 4500 lokalizacji, aby w lutym 2017 r. trafić do portfela kolejnego funduszu private equity, CVC, który zapowiada jej dalszy rozwój. Choć liczba transakcji o znaczącej wartości rośnie, to nadal dominującą pozycję na rynku fuzji i przejęć w Polsce zajmują transakcje dotyczące małych i średnich przedsiębiorstw. Głównymi powodami takiego stanu są:

  1. znaczne rozdrobnienie wielu sektorów,
  2. sukcesja w rodzinnych przedsiębiorstwach,

w szczególności dotycząca właścicieli podmiotów założonych na początku lat 90. XX wieku.

Sukcesja a sukces

Po ponad 25 latach funkcjonowania go- spodarki wolnorynkowej w Polsce założyciele rodzinnych przedsiębiorstw coraz częściej stają przed decyzją o przekazaniu steru w ręce drugiego pokolenia, a w prasie biznesowej termin „sukcesja” odmieniany jest przez wszystkie przypadki. Nie bez przyczyny, ponieważ w latach 2012 – 2016 w prawie co trzeciej transakcji po stronie sprzedającej stały osoby prywatne, a w 2016 r. sytuacja ta miała miejsce w ponad 40% fuzji i przejęć w Polsce (Wykres nr 2).

W kolejnych latach możemy spodziewać się, że transakcje sprzedaży przedsiębiorstw powodowane sukcesją będą równie popularne albo nawet częstsze. Przyczynią się do tego nie tylko trudności operacyjne związane z przekazaniem spółki w zarządzanie następcom, ale także znaczne zainteresowanie funduszy private equity podmiotami, które osiągnęły sukces i stoją przed perspektywami dalszego wzrostu.

Fundusze private equity: katalizator konsolidacji

Polskie fundusze private equity nadal aktywnie poszukują atrakcyjnych celów przejęcia. W ostatnich latach oprócz inwestycji w nowe przedsięwzięcia fundusze kładły szczególny nacisk na inwestycje typu add-on, wykorzystując dotychczasowe spółki portfelowe jako platformy konsolidacyjne (Wykres nr 3).

Innym istotnym trendem na polskim rynku M&A jest wzrost liczby transakcji wyjścia funduszy private equity z inwestycji portfelowych. W Polsce, w ostatnich trzech latach, fundusze sprzedały 40 spółek portfelowych. Wpływ na decyzję inwestora finansowego o sprzedaży spół- ki w transakcji prywatnej wywierają:

  • ograniczona aktywność inwestorów na GPW,
  • rosnące zainteresowanie zagranicznych funduszy private equity polskim rynkiem.

Transakcje typu secondary buy-out (sprzedaż spółki portfelowej przez fundusz private equity na rzecz innego inwestora finansowego) stanowiły prawie ¼ wszystkich transakcji wyjścia funduszy private equity w Polsce w ostatnich pięciu latach.
 

Kierunek: Europa

Polskie przedsiębiorstwa nie tylko stanowią atrakcyjne cele przejęcia, ale tak- że coraz częściej zaczynają odgrywać rolę inwestorów, poszukujących celów akwizycyjnych za granicą. W ostatnich pięciu latach polskie spółki przejęły prawie 100 podmiotów zagranicznych, z czego najwięcej w sektorach produkcji przemysłowej, TMT oraz transportu i logistyki (Wykres nr 4).

Przeważająca liczba zagranicznych transakcji z udziałem polskich inwestorów wynikała z inicjatywy inwestorów strategicznych, którzy dostrzegali perspektywy wzrostu w innych krajach (Wykres nr 5).

Ekspansja zagraniczna polskich graczy ukierunkowana była na:
Europę Zachodnią i Północną (prawie 2/3 transakcji tego typu), co miało na celu głów- niezapewnienie dostępu do zasobniejszych portfeli mieszkańców dojrzałych rynków. Region CEE, co wynikało z perspektyw budowy silnej pozycji w krajach dopiero rozwijających się, gdzie możliwe jest dynamiczne zwiększenie sprzedaży w kilkuletnim horyzoncie czasowym. Inwestycje w innych krajach regionu, głównie w Rumunii, dają również szansę na skorzystanie z doświadczeń polskich spółek wypracowanych na rodzimym rynku i powielenie sprawdzonych strategii prowadzenia działalności.

 

Perspektywa na rok 2017

Oczekuje się, że w nadchodzących miesiącach aktywność w obszarze fuzji i przejęć będzie kształtować się na poziomie zbliżonym do ostatnich lat albo nawet wyższym. Przyczyni się do tego zarówno sytuacja panująca po stronie kupujących, jak i sprzedających. Apetyt inwestorów na akwizycje w Polsce będzie wzmożony m.in. dlatego, że fundusze private equity dysponują pokaźnymi środkami do alokacji w nowe inwestycje, a ponad- to do grona zainteresowanych Polską, oprócz funduszy obecnych na tym rynku, dołączyły także zagraniczne podmioty.
Z drugiej strony, grupa sprzedających obejmuje coraz większą liczbę polskich firm rodzinnych, stających przed decyzją o wyjściu z biznesu dotychczasowych właścicieli, a tym samym sprzedaży tych przedsiębiorstw do zewnętrznych inwestorów. Podsumowując: istnieją powody, aby wierzyć, że w 2017 r. można się spodziewać szeregu ciekawych transakcji fuzji i przejęć.

Drugą grupą inwestorów realizującą przejęcia za granicą były polskie fundusze private equity i ich spółki portfelowe, które zainteresowane były przede wszystkim podmiotami z regionu CEE.
Niejednokrotnie polskie spółki stanowią odpowiednią podstawę do budo- wy silnych grup, działających w całym regionie CEE. Ekspansja zagraniczna poprzez przejęcia oznacza dywersyfikacją geograficzną oraz często przyspiesza rozwój spółek portfelowych, a tym samym może wpłynąć na skrócenie czasu potrzebnego do osiągnięcia przez fundusze private equity zakładanej stopy zwrotu z inwestycji.

Piotr Grauer dyrektor w zespole fuzji i przejęć w grupie Deal Advisory w KPMG w Polsce
pgrauer@kpmg.pl

Specjalizuje się w doradztwie w za- kresie fuzji i przejęć. Posiada ponad 17-letnie doświadczenie zawodowe, w KPMG od 2006 r. W Deal Advisory kierował kilkudziesięcioma projektami transakcyjnymi w Polsce i za granicą, doradzając właścicielom firm (indywidualnych i korporacji) przy sprzedaży przedsiębiorstw i inwestorom przy akwizycjach spółek w Polsce i w krajach sąsiednich. Absolwent Szkoły Głównej Handlowej i University of Derby, członek CFA Institute.

Aleksandra Mastalerz specjalista w zespole fuzji i przejęć w grupie Deal Advisory w KPMG w Polsce
amastalerz@kpmg.pl

W KPMG od 2012 r. jest zaangażowana w projekty obejmujące doradztwo przy sprzedaży przedsiębiorstw oraz akwizycjach spółek w Polsce. Jest absolwentką Szkoły Głównej Handlowej i członkiem CIMA (Chartered Institute of Management Accountants), zdała wszystkie egzaminy programu CFA (Chartered Financial Analyst).

Kamil Wróblewski analityk w zespole fuzji i przejęć w grupie Deal Advisory w KPMG w Polsce
kwroblewski@kpmg.pl

Specjalizuje się w projektach doradczych z zakresu fuzji i przejęć przedsiębiorstw, przygotowywaniu analiz rynkowych, opracowywaniu materiałów informacyjnych na potrzeby procesów M&A oraz identyfikowaniu potencjalnych możliwości inwestycyjnych. Absolwent Szkoły Głównej Handlowej i National Taiwan University of Science and Technology na Tajwanie.

Podatkowe podsumowanie tygodnia

Podatkowe podsumowanie tygodnia

Cykliczna publikacja informująca o najnowszych zmianach w przepisach podatkowych, mających istotne znaczenie dla przedsiębiorców.

Subskrypcja

Subskrypcja

Subskrybuj i otrzymuj powiadomienia o nowych publikacjach KPMG mailem.

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij

Nowa platforma KPMG

Stworzyliśmy platformę KPMG po to, aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom naszych użytkowników oraz aby pomóc im odnaleźć informacje dopasowane do ich zainteresowań.