Rzeczywistość post-BEPS – na co trzeba się przygotować? | KPMG | PL

Rzeczywistość post-BEPS – na co trzeba się przygotować? | dr Joanna Koronkiewicz

Rzeczywistość post-BEPS – na co trzeba się przygotować?

Dużym wyzwaniem dla polskich podatników jest dostosowywanie się do licznych w ostatnim czasie zmian w prawie podatkowym. Warto zwrócić uwagę, że zarówno wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, zmiany w cenach transferowych, jak i raportowanie w formie Jednolitego Pliku Kontrolnego są pochodną pakietu anty-BEPS opublikowanego w październiku 2015 r. przez OECD/G20. Znajomość rozwiązań wypracowanych na forum międzynarodowym, ułatwi podatnikom stosowanie nowych regulacji, gdy zostaną implementowane do polskiego prawa.

Powiązane treści

Rzeczywistość post-BEPS – na co trzeba się przygotować?| dr Joanna Koronkiewicz

Polscy podatnicy mierzą się w ostatnich latach z licznymi zmianami prawa podatkowego. Warto zdawać sobie sprawę, że zarówno wprowadzenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, jak i zmiany w cenach transferowych, a nawet jednolity plik kontrolny są pochodną pakietu anty-BEPS opublikowanego w październiku 2015 r. przez OECD/G20. Im szybciej zapoznamy się z pracami na forum międzynarodowym, tym łatwiej będzie nam je wdrożyć, gdy już znajdą się w polskim prawie.

Na forum OECD/G20 zakładano dobrowolność poszczególnych państw co do zakresu przystąpienia do realizacji pakietu anty-BEPS i sposobu jego wdrożenia krajowego. Polska należy do awangardy państw intensywnie wdrażających rozwiązania anty-BEPS i w latach 2014-2017 przeprowadziła szereg zmian w prawie podatkowym, mających na celu uszczelnienie polskiego systemu podatkowego zarówno w ujęciu krajowym, jak i międzynarodowym. Podobnie intensywnymi działaniami zareagowała na pakiet anty-BEPS Komisja Europejska, proponując Dyrektywę ATAD oraz szereg innych działań.

Mając na uwadze szeroki zakres prac przeprowadzonych w kontekście BEPS oraz liczbę krajów (ponad 100), biorących udział w ich wdrażaniu do prawodawstw krajowych, już dziś można skonstatować, że Plan Działań BEPS wywarł fundamentalny wpływ na międzynarodowe prawo podatkowe i zapoczątkował nową rzeczywistość podatkową post-BEPS. Przyjrzyjmy się zatem agendzie OECD/G20 i UE w kształtującym się świecie post-BEPS oraz temu, jakich zmian w polskim prawie podatkowym możemy się jeszcze spodziewać.

Nowa umowa wielostronna

24 listopada 2016 r. ponad 100 krajów zakończyło negocjacje nad wielostronną umową (ang. multilateral instrument, dalej: MLI), mającą na celu jednoczesne zastosowanie pakietu anty-BEPS do ponad 2 000 dwustronnych umów o przeciwdziałaniu podwójnemu opodatkowania (dalej: UPO) zawartych przez państwa uczestniczące, w tym przez Polskę. Po wejściu w życie MLI koniecznie będzie zadanie między innymi następujących pytań zanim zastosujemy wyłączenie bądź obniżoną stawkę z UPO:

(a) Czy przeważający cel transakcji (the principal purpose test) był niepodatkowy?

(b) Czy w drugim państwie dochód / majątek podlega opodatkowaniu, czy dochodzi do podwójnego nieopodatkowania?

(c) Czy minimum 25% udziałów w spółce zależnej było posiadanych przez przynajmniej rok przed zastosowaniem preferencyjnej stawki podatku u źródła do dywidend?

(d) Czy dystrybutor (polska spółka / oddział) odgrywa wiodącą rolę (ang. the principal role) w zawieraniu umów sprzedaży, nawet jeśli ich faktycznie nie zawiera, ani nie ma pełnomocnictw do negocjacji na rzecz zagranicznego podmiotu?

(e) Jaki jest faktyczny zakres działań sprzedażowych polskiej spółki zależnej posiadanej w minimum 50% na rzecz podmiotu zagranicznego?

Ponadto w przypadku zaistnienia podwójnego opodatkowania zwiększą się możliwości porozumienia między organami podatkowymi z korzyścią dla podatnika w wyniku upowszechniającego się arbitrażu bądź wzajemnego porozumiewania się (tzw. MAP).

Zmiany proponowane w MLI nierzadko prezentowane są w kilku alternatywnych opcjach, z możliwością zastosowania przez jedno państwo różnych wariantów do poszczególnych umów UPO. Oznacza to, że na ten moment nie mamy wiedzy, na które rozwiązania i w których umowach UPO zdecyduje się Polska. Czas na notyfikowanie szczegółów wybranych opcji, wariantów i nawet zakresu ich stosowania bądź niestosowania w wybranych umowach dwustronnych Polska i inne kraje otrzymały do czerwca 2017 r. i do tego czasu należy uzbroić się w cierpliwość. Niemniej już teraz warto przeanalizować swoje transakcje i model biznesowy pod kątem konieczności śledzenia celów transakcji, faktycznych efektów podatkowych w drugiej jurysdykcji oraz możliwości minimalizowania ryzyk związanych z odmową zastosowania preferencji UPO w danym przypadku.

W kontekście powyższego warto odnotować, że do polskiej ustawy o podatku dochodowym wprowadzono od tego roku definicję rzeczywistego właściciela, która wymusi badanie przez polskich podatników, na czyją rzecz dokonują wypłaty przed zastosowaniem zwolnienia z podatku u źródła dla wypłacanych odsetek i należności licencyjnych. Treść pozyskiwanych oświadczeń od odbiorców płatności musi zostać odpowiednio dostosowana.

Należy także odnotować zmianę w Ordynacji podatkowej, która umożliwi organom podatkowym doręczenie upoważnienia do kontroli osobie faktycznie kierującej zakładem (PE), co może nasuwać chęć zintensyfikowania działań kontrolnych wobec nieujawnionych zakładów działających w Polsce.

Działania UE

W lipcu 2016 r. przyjęto w UE dyrektywę przeciwko unikaniu opodatkowania (ATAD) z terminem implementacji zaproponowanych standardów minimum na grudzień 2018 r. Niemniej Polska już wdrożyła większość jej założeń, wprowadzając regulacje CFC, ogólną klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania oraz zmieniając przepisy dot. cienkiej kapitalizacji. Dyrektywa przewiduje ponadto wprowadzenie tzw. exit tax, czyli podatku płaconego przy restrukturyzacji wiążącej się z przeniesieniem funkcji, aktywów i/ lub ryzyk zagranicę. Ministerstwo Finansów jest jednak zdania, że ogólne przepisy dot. cen transferowych w Polsce adresują już tę problematykę. Pozostaje zatem Polsce wdrożenie tzw. klauzuli switch-over oraz unijnej odpowiedzi na struktury hybrydowe. W tej drugiej sprawie chodzi o wprowadzenie regulacji uniemożliwiających odliczenie tej samej płatności w dwóch krajach, bądź o konieczność uwzględnienia w przychodach otrzymanej płatności (np. dywidendy), gdy w drugim kraju stanowi ona koszt podatkowy. Ponadto UE pracuje obecnie na dyrektywą ATAD-2, aby zaadresować rozwiązania hybrydowe z udziałem państw trzecich oraz stałych zakładów (PE). ECOFIN właśnie osiągnęła porozumienie i przyjęła projekt, ale założone wdrożenie ATAD-2 od 2020 r. wydaje się trudne do osiągnięcia. Ponadto impas osiągnęły wznowione prace nad dyrektywą CCCTB ustanawiającą w uproszeniu wspólny podatek CIT w UE. Prace ruszyły po kilkuletniej przerwie pod szyldem dyrektywa w sprawie wprowadzenia wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania przedsiębiorstw (CCTB), eliminującym „C” w zakresie konsolidacji podstawy opodatkowania. Mimo tego uproszczenia projektu dalsze prace nie uzyskały akceptacji m.in. Holandii. Kolejnym novum w ramach UE miał być okrojony raport CbC, podlegający szerokiej publikacji, obok wymogu udostępniania poufnego pełnego raportu CbC do wiedzy organów podatkowych. Również ten projekt, tzw. public CbC, jest opóźniony, ale ze względu na jego istotność dla biznesu należy bacznie przyglądać się rozwojowi wydarzeń.

Warto na koniec zwrócić uwagę, że w efekcie Dyrektywy 2015/2376 od 2017 r. państwa członkowskie UE zaczęły automatycznie wymieniać się 1-, 2- oraz wielostronnymi APA, interpretacjami podatkowymi o zakresie transgranicznym dot. istnienia zakładu czy dot. podstawy amortyzacji składnika majątku nabytego od powiązanej spółki zagranicznej. W praktyce może to oznaczać dla polskich podatników wymagające kontrole podatkowe spowodowane lepszą wymianą informacji między organami podatkowymi w ramach UE, a także zwiększającą się wiedzą i transgranicznym doświadczeniem polskiego fiskusa.

Podsumowanie

Podsumowując efekty prac OECD/G20 i UE, rzeczywistość post-BEPS zmusi polskich podatników do gromadzenia wiedzy o drugiej stronie transakcji transgranicznej, sposobu jej opodatkowania w drugiej jurysdykcji, a także wymusi konieczność wymieniania się interpretacjami podatkowymi w ramach grup kapitałowych i ważenia ich wpływu na poszczególne plany i modele biznesowe. W najbliższym czasie polscy podatnicy będą musieli także nauczyć się korzystać z UPO po zmianach spodziewanych w czerwcu 2017 r.

Obecnie obserwujemy pełną koncentrację podatników na dokumentacji cen transferowych, co jest zrozumiałe ze względu na skalę zmian. Warto jednak i w tym zakresie przyjrzeć się możliwościom ograniczenia obowiązków dokumentacyjnych bądź poprzez powołanie grupy podatkowej, bądź analizę innych wyłączeń obowiązku sporządzania takiej dokumentacji.
 

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij