Model operacyjny IT nowej generacji | KPMG | PL

Model operacyjny IT nowej generacji

Model operacyjny IT nowej generacji

Do niedawna firmy w dużym stopniu musiały polegać na swoich departamentach IT i dostarczanych przez nich rozwiązaniach informatycznych. Obecnie jednak, coraz więcej pracowników biznesowych jest w pełni świadoma potencjału i możliwości wykorzystania nowych technologii w biznesie. Użytkownicy nie tylko mają coraz większą wiedzę o dostępnych technologiach, ale są też w stanie samodzielnie pozyskiwać rozwiązania na swoje potrzeby, wkraczając tym samym w domenę zarezerwowaną niegdyś wyłącznie dla działów IT. Dostępność nowych technologii, mnogość opcji i łatwość ich pozyskiwania oraz doskonale zorientowani w nowych technologiach interesariusze – to wszystko zwiastuje ogromne zmiany w istniejących modelach biznesowych, produktach i usługach, a także wiąże się z ryzykiem, że departamenty IT stracą na znaczeniu.

Powiązane treści

Jak pokazało tegoroczne globalne badanie Liderów IT przeprowadzone przez KPMG Harvey Nash , rola IT w firmach ulega wyraźniej transformacji. Obecni Liderzy IT muszą skupić swoją uwagę nie tylko na dążeniu do doskonałości operacyjnej, ale także na wypracowaniu nowego modelu operacyjnego dla działu IT, który będzie sprzyjał innowacjom i wypracowywaniu wartości w szybko zmieniającym się otoczeniu.

Zmiany technologiczne nabierają tempa

W ciągu pięciu ostatnich lat zaobserwowano znaczące zmiany w obszarze technologii. Pojawiły się nowe rozwiązania, takie jak usługi w chmurze, zaawansowana analityka, cognitive computing, wszechobecne stały się rozwiązania mobilne . Dzięki konsumeryzacji IT usługi z tego obszaru są bardziej dostępne, przyjazne dla użytkowników biznesowych oraz atrakcyjniejsze cenowo (zwłaszcza usługi w chmurze). Udoskonalone rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa oraz coraz większa ufność konsumentów w skuteczność ochrony danych to kolejne czynniki, które zadecydowały o popularności modeli opartych na kompleksowych platformach serwisowych (XaaS) i rozwiązaniach mobilnych.

Przełomowy potencjał nowych technologii

Permanentna zmiana to stały element pracy działu IT. W ciągu kilku ostatnich dziesięcioleci departamenty IT były areną wielu transformacji. Komputery mainframe zostały zastąpione środowiskiem klient/serwer, następnie systemami Web –centric, pojawił się także strategiczny outsourcing. Na przestrzeni lat działy IT nauczyły się, jak efektywnie wykorzystywać nowe technologie. Istnieje jednak kilka czynników świadczących o tym, że obecnie zachodzące zmiany różnią się od tych, których byliśmy świadkami w przeszłości.

Nowe technologie pojawiały się kiedyś stopniowo, na przestrzeni wielu lat, podczas gdy obecne trendy charakteryzuje niezwykle szybkie tempo. Na przykład koncern Apple wprowadził na rynek cztery kolejne nowe wersje iPadów w ciągu niecałych trzech lat. Co więcej, po raz pierwszy w historii działów IT, decyzja o wdrożeniu nowej technologii zależy od użytkowników biznesowych, a nie liderów IT.

Kolejnym niezwykle ważnym czynnikiem jest skumulowany efekt wszystkich pojawiających się technologii. Obecna fala innowacji technologicznych, z jakimi styka się dział IT, nie ma przyrostowego charakteru. Nowe technologie pojawiają się w tym samym czasie, zakłócając dotychczasowe metody pracy i doprowadzając do znaczących zmian w sposobie funkcjonowania przedsiębiorstw.

Zmienia się profil użytkownika

Zmianom technologicznym towarzyszą zmiany w strukturze demograficznej oraz profilu użytkownika. Tradycyjnymi interesariuszami IT byli członkowie najwyższego kierownictwa. Obecnie departamenty IT mają dużo bardziej świadomych klientów: młodszych, mających lepsze rozeznanie i wiedzę o nowych technologiach, oczekujących większej autonomii i kontroli nad sposobem, w jaki korzystają z różnych rozwiązań, czyli wchodzących w obszar stanowiący kiedyś wyłączną domenę działów IT.

Interesariusze mają coraz większą wiedzę i doświadczenie w dziedzinie nowych technologii

Współcześni użytkownicy biznesowi są także ważnymi konsumentami nowych technologii towarzyszących im w życiu prywatnym. Ta stosunkowo młoda grupa użytkowników (w dużej mierze złożona z przedstawicieli pokolenia milenialsów) wykorzystuje w domu bardzo zaawansowane technologie – najnowsze tablety i smartfony, szybki dostęp do Internetu, ekrany dotykowe, interface’y z funkcją rozpoznawania głosu, media społecznościowe, fintech i e-commerce. To wszystko sprawia, że biegle posługują się tymi technologiami, oczekując podobnych funkcjonalności, jakości, szybkości i łatwości użycia od rozwiązań wdrażanych w ich miejscu pracy.

Użytkownicy coraz bardziej świadomi postępu technologicznego

Współcześni użytkownicy biznesowi mają dużo większą wiedzę na temat technologii niż ich poprzednicy, co jest wynikiem:

  • większej dostępności informacji dzięki mediom społecznościowym oraz cyfryzacji tradycyjnych źródeł informacji, takich jak prasa
  • coraz bardziej intensywnej i ukierunkowanej komunikacji marketingowej prowadzonej przez dostawców technologii, nakierowanej na
    korzyści płynące z wykorzystania nowoczesnych rozwiązań.

Dzięki rosnącej przystępności technologii, użytkownicy coraz bardziej aktywnie proponują zastosowanie nowych technologii, poszukując rozwiązań, które ułatwiają funkcjonowanie firmy.
 

Drastycznie zmieniają się oczekiwania interesariuszy

Pojawienie się przełomowych technologii oraz zmiana profilu biznesowego użytkownika zmieniły sposób, w jaki przedsiębiorstwa postrzegają swoje działy IT. Dział informatyki nie jest już zespołem specjalistów odpowiedzialnych za dostarczanie sprzętu, oprogramowania i wsparcia technicznego. Przedsiębiorstwa zaczynają traktować dział IT jako część ich strategicznych aktywów i oczekują, że pion informatyki wesprze rozwój organizacji i pozwoli wykorzystać technologię jako czynnik przewagi konkurencyjnej, wypracowując tym samym wartość dla przedsiębiorstwa.

Dział IT potrzebuje nowego modelu operacyjnego

Przełomowe technologie w połączeniu ze zmieniającymi się oczekiwaniami interesariuszy mają ogromny wpływ na współczesne działy IT. Do niedawna wkład oczekiwany od działu informatyki był ograniczony niemal wyłącznie do podnoszenia efektywności oraz optymalizacji kosztów. Współczesne firmy oczekują od działów IT oferty, która ma bezpośredni wpływ na osiągane przez firmę wyniki i przekłada się na jej większą sprawność operacyjną i szybkość działania.

Współczesne IT stoi więc przed dylematem, musząc dostosować się do nowych warunków albo pogodzić się z niepożądanymi zmianami, oznaczającymi coraz większą marginalizację w organizacji, kupującej rozwiązania bezpośrednio od dostawców zewnętrznych. Dział IT ma nadal do odegrania niezwykle ważną rolę i jego „odsunięcie na boczny tor” jest podejściem bardzo krótkowzrocznym i niezwykle niebezpiecznym. Musi on bowiem chronić firmę przed zagrożeniami, ponosić odpowiedzialność za zarządzanie i integrację danych oraz wykorzystywać swoją unikalną, niezależną pozycję, aby optymalizować coraz szerszy portfel cyfrowych procesów biznesowych i wypracowywaną wartość.

Problem stanowi tu przestarzały model dostarczania usług oparty o podejście „plan-build-run”, który nie jest w stanie zaspokoić obecnych potrzeb: innowacyjności, elastyczności oraz skracania cyklu wdrażania produktów. Jeśli działy IT mają przetrwać w firmach nie tracąc na znaczeniu, muszą wypracować nowy model operacyjny, uwzględniający pojawianie się nowych technologii i ich integrację w ramach istniejącej architektury.

Nowy model operacyjny powinien być początkowo modelem hybrydowym, opierającym się na dotychczasowych zasadach dostarczania usług, wspierającym istniejące środowisko i ukierunkowanym na korzystanie z wielu źródeł, integrację, efektywne wdrażanie i zarządzanie usługami, a co najważniejsze – koncentrację na pozyskiwaniu nowatorskich rozwiązań, generujących znaczącą, optymalną wartość biznesową po konkurencyjnej cenie.

Model operacyjny IT nowej generacji wprowadza trzy nowe role działu informatyki: brokera, integratora i koordynatora (patrz: Rys. 2).
 

Rys. 2 Model operacyjny uwzględniający role brokera, integratora i orkiestratora

Broker innowacji

Broker to agent, który dostarcza informacji o cenach, produktach, warunkach rynkowych i dostawcach, a następnie finalizuje transakcję pomiędzy stronami. W ramach nowego modelu operacyjnego działy IT działają podobnie jak brokerzy usług łączący nabywców – klientów i interesariuszy – ze sprzedawcą, czyli usługodawcą w celu rozwiązania konkretnego problemu biznesowego. Znaczącym wkładem działu IT jest jego znajomość rynku, technologii oraz dostawców, a także dogłębna wiedza o potrzebach interesariuszy, która pomaga mu w wyborze odpowiedniego rozwiązania oraz proaktywnym proponowaniu rozwiązań opartych na technologiach IT.

Takie podejście opiera się na coraz większym upowszechnieniu technologii i umożliwia działowi IT pełne wykorzystanie dynamicznie rozwijającego się ekosystemu opartego o usługi w chmurze. Ograniczenie czasu poświęcanego na dostarczenie infrastruktury operacyjnej pozwala liderom IT skoncentrować się na strategii i innowacyjności. Z kolei ścisła współpraca ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi umożliwia im poznanie i zrozumienie potrzeb biznesowych, co pozwala im zauważyć pojawiające się na rynku nowe możliwości i wykorzystać ich potencjał w całej organizacji, ułatwiając wymianę najlepszych praktyk oraz standaryzację i optymalizację procesów biznesowych.

Pełniąc rolę brokera, dział IT realizuje następujące działania:

  • utrzymanie bliskich relacji z wszystkimi komórkami organizacji, aby lepiej poznać jej strategię, procesy, plany i potrzeby;
  • doradztwo w zakresie innowacji i możliwości wykorzystania pojawiających się nowych technologii;
  • monitorowanie rynku w poszukiwaniu nowych rozwiązań, prototypowanie rozwiązań, definiowanie nowej oferty usługowej;
  • ocena dostępnych usług oferowanych przez podmioty zewnętrzne i ich potencjalnej wartości dla organizacji;
  • aktywna koordynacja procesu wyboru i dostosowania dostępnych usług do potrzeb biznesowych firmy.

Broker działu IT wykorzystuje swoją wiedzę o strategii biznesowej, procesach i ofercie rynkowej, aby pomóc firmie w wyborze najbardziej odpowiednich produktów i usług, które spełniają jej wymagania.
 

Integrator usług

Brokerzy działu IT promują nowoczesne rozwiązania pozyskiwane z różnych źródeł, skupiając się nie na budowaniu, ale integracji. Nowe usługi zewnętrzne i wewnętrzne muszą być zintegrowane ze sobą, a także osadzone w obecnej architekturze, aby korzystać z dotychczas stosowanych usług i przetwarzanych danych. Uzyskanie maksymalnej wartości z nowych, budowanych przede wszystkim wokół klienta inwestycji wymaga zwykle ich integracji z transakcyjnymi systemami back-office. Istotnymi zagadnieniami w tym obszarze są: integralność architektury, zarządzanie tożsamością i dostępem, bezpieczeństwo, zgodność z obowiązującymi przepisami prawnymi i regulacyjnym, tworzenie planów odtworzeniowych oraz zarządzanie ciągłością działania firmy.

Wraz z upływem czasu rośnie w firmach liczba rozwiązań pozyskanych od dostawców zewnętrznych. Dział IT musi więc wypracować znormalizowane podejście do integracji – skuteczne, skalowalne i umożliwiające szybką reakcję na zmieniające się uwarunkowania. Z tego powodu architektura, znajomość metodyk oraz standaryzacja procesów stają się kluczowymi kompetencjami obszaru IT.

Pełniąc rolę integratora, dział IT realizuje następujące działania:

  • zarządzanie architekturą, narzędziami oraz integracją;
  • pozyskiwanie usług (dokonywanie zakupów i zarządzanie dostawcami);
  • integracja danych i usług wewnętrznych i zewnętrznych;
  • zarządzanie portfelem projektów, w celu zmaksymalizowania ich wartości dla organizacji.
     

Orkiestracja skupiona wokół wartości biznesowej

Powstające rozwiązania, gdzie usługi pozyskiwane są z różnych źródeł, a następnie integrowane z istniejącymi danymi i usługami, stają się coraz bardziej złożone. Z tego względu zmienia się także odpowiedzialność działu IT, który nie czuwa już wyłącznie nad dostarczeniem usług, ale kompleksowo nimi zarządza i monitoruje efekty ich wdrożenia. Działając w swojej trzeciej roli, dział IT koordynuje świadczenie usług, gwarantując, że ich efekty, koszt i jakość spełniają lub przewyższają oczekiwania biznesu, a firma maksymalizuje wartość. Wszystkie te działania sprawiają, że kompleksowość architektury staje się niewidoczna z perspektywy biznesu.

Pełniąc rolę koordynatora, dział IT realizuje następujące działania:

  • wdrażanie rozwiązań, które optymalizują korzyści, koszty i jakość;
  • utrzymanie i ochrona jej aktywów;
  • monitorowanie i zarządzanie usługami, w tym pozyskanymi z zewnątrz (nadzór nad kosztami i jakością);
  • koordynacja działań usługodawców, zarządzanie procesem eskalacji i rozwiązywanie
     

Czym będzie różnić się model operacyjny nowej generacji od obecnie funkcjonujących?

Z pewnością niektórzy liderzy IT stwierdzą, że działają obecnie według powyższego schematu. W wielu organizacjach część usług związanych z utrzymaniem infrastruktury oraz aplikacji jest świadczona przez dostawców zewnętrznych, opracowano w nich również katalogi usług i wdrożono rozwiązania SaaS. Jednakże w większości przypadków podejście takie jest efektem doraźnych, niezależnych działań, a nie skutkiem realizacji ogólnego, strategicznego programu mającego na celu wprowadzenie nowego podejścia do pozyskiwania, wdrożenia i zarządzania nowym technologiami. Przejście na nowy model operacyjny nie polega wyłącznie na podjęciu serii działań. Jest to radykalna zmiana w sposobie myślenia działu IT, która wiąże się z innym sposobem działania, nakierowanym na generowanie wartości dla organizacji.

Aleksandra Suchorzewska, starszy menedżer w dziale Management Consulting w KPMG w Polsce

Artykuł opublikowany w magaznie ITWIZ nr 1/2017

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij