Dlaczego innowacje potrzebują startupów | KPMG | PL

Dlaczego innowacje potrzebują startupów | Jerzy Kalinowski

Dlaczego innowacje potrzebują startupów

Innowacje i startupy – to dwa słowa, które zdominowały świat w 2016 r. W Polsce słowo „startup” jest w tej chwili bardzo „sexy” i często jest używane jest w kontekście deklaracji „mam pomysł na biznes” względnie „zakładam swoją firmę”. Jednak termin startup, który pojawił się z początkiem pierwszej fali rewolucji internetowej w połowie lat ma trochę inne znaczenie. Startupem nazywa się istniejące przedsiębiorstwo znajdujące się we wczesnej fazie rozwoju biznesowego, posiadającego (względnie tworzącego) innowacyjny produkt lub usługę lub innowacyjny model biznesowy lub operacyjny, dzięki którym ma potencjał dynamicznego wzrostu. Przedsiębiorstwo nazywane startupem powinno też mieć potencjał bardzo dynamicznego wzrostu, osiągalny dzięki skalowalności biznesu (dzięki czemu przychody mogą rosnąć zdecydowanie szybciej niż koszty), w powiazaniu z łatwością jego ekspansji geograficznej. Istotną cecha startupów jest fakt, że te przedsiębiorstwa znajdują się nadal w fazie rozwoju, w której potrzebują zewnętrznego finansowanie dla zrealizowania swoich planów rozwojowych.

Doradca Zarządu

KPMG w Polsce

Kontakt

Powiązane treści

Pozyskanie finansowania na rozwój jest krytycznym czynnikiem dla każdego startupu. Początek działania nowego przedsiębiorstwa jest na ogół finansowany z własnych funduszy założycieli, ich rodzin i przyjaciół (ang. Fuonders, Family & Friends). Jeśli przedsiębiorstwo rozwija się dynamicznie, to dość szybko to staje przed wyzwaniem pozyskania kolejnych, zdecydowanie większych środków finansowych. W tak wczesnej fazie praktycznie niemożliwe jest pozyskanie kredytów, więc opcje finansowania ograniczają się praktycznie do tzw. „aniołów biznesu”, funduszy venture capital lub ewentualnie crowdfundingu.

„Aniołami biznesu” nazywa się osoby, które inwestują swoje własne pieniądze w startupy. Ich celem biznesowym jest nie tylko pomnożenie zainwestowanego kapitału (podwojenie kapitału w 5 lat to minimalny oczekiwany zwrot), ale też aktywne zaangażowanie się we wsparcie rozwoju przedsiębiorstw, w które inwestują. „Aniołowie” są to na ogół osoby wieku 35-60 lat, posiadające wolne środki finansowe, przedsiębiorcze i lub ewentualnie mające dość duże doświadczenie w zarządzaniu, mające duże multi-dyscyplinarne doświadczenie biznesowe i posiadające duże kontakty biznesowe. Takie osoby szczególnie chętnie inwestują w projekty blisko ich miejsca zamieszkania, w branżach które znają, często w ramach tzw. „klubów inwestycyjnych” w ramach których kilka osób inwestuje wspólnie i przynajmniej jedna z nich będzie aktywnie wspierać działanie startupu.

Przedsiębiorcy, którzy utworzyli swój własny startup, często niechętnie podchodzą do jakiejkolwiek zewnętrznej „ingerencji” w ich własny biznes. Jednak w ich interesie jest optymalnym znalezienie „anioła biznesu”, który nie tylko „włoży” swoje pieniądze, ale też aktywnie pomoże w rozwoju produktu/usługi, skalowalności, biznesu, budowie samego przedsiębiorstwa, czy w znalezieniu nowych klientów względnie partnerów biznesowych. Anioł biznesu wykładając swoje pieniądze akceptuje bardzo wysokie ryzyko związane ze wczesną fazą rozwoju startupu, dlatego też przed podjęciem decyzji inwestycyjnej bardzo się koncentruje się analizie ryzyka i możliwości jego mitygacji. Dlatego przedsiębiorcy jeśli chcą przekonać „anioła biznesu” do swojego biznesu, powinni bardzo uczciwie i otwarcie rozmawiać o najtrudniejszych aspektach, pamiętając też, że taki „dialog” to też jedyna droga do uzyskania rzeczywistego wsparcia ze strony anioła po jego wejściu w spółkę. Pozyskując „aniołów biznesu” przedsiębiorcy powinni też pamiętać, że szczególną wartość mają te osoby, które mogą tez znacząco ułatwić pozyskanie kolejnych środków finansowych na dalszy rozwój spółki

Aniołowie biznesu to najpopularniejsza forma kapitału „zalążkowego” (ang. seed financing) - na najbardziej rozwiniętych rynkach: w USA aniołowie biznesu finansują co roku 40-50 razy więcej startupów niż fundusze venture capital. Jednak Polska jest jednak w bardzo wczesnej fazie rozwoju rynku startupów i liczba aktywnych aniołów biznesu jest stosunkowo mała – stąd też pozyskanie finansowania od anioła biznesu jest dużym wyzwaniem dla założycieli polskich startupów.

Fundusze venture capital są dedykowane do finansowania projektów inwestycyjnych o dużym potencjale wzrostu, których dalszy rozwój jest jednak obarczony znacznym ryzykiem. Właściciele startupów próbując pozyskać finansowanie powinni dobrze rozumieć strategię inwestycyjną funduszu venture capital, z którym chcą „rozmawiać”:

  • Rodzaje rozwiązań i branże, w które inwestuje fundusz
  • Fazy rozwoju startupu „akceptowane” przez fundusz
  • Minimalny i maksymalny kapitał inwestowany w pojedynczą spółkę
  • Obszar geograficzny inwestycji

Jeśli startup „nie spełnia”, któregoś z powyższych kryteriów, to szanse pozyskania finansowania od tego funduszu są bardzo małe. Ważnym elementem jest też obecna kompozycja portfela inwestycyjnego funduszu – jeśli są w nim już spółki z podobnymi rozwiązaniami lub z tej samej branży, to fundusz może być już mniej chętny do zainwestowania w dany startup. W procesie selekcji inwestycji fundusz nie tylko się kieruje swoją strategią inwestycyjną i potencjałem wzrostu startupu, ale też analizuje inne aspekty spółki i jej biznesu, pod kątem realności planów biznesowych i ryzyka.

Z punktu widzenia przedsiębiorcy, który pozyskuje pieniądze of funduszu, ważne są też inne aspekty aktywnej „kontrybucji” funduszu do rozwoju startupu:

  • Kontakty funduszu, dzięki którym można dotrzeć do ewentualnych klientów i partnerów biznesowych
  • Wsparcie w marketingu i sprzedaży, które na ogół mają kluczowe znaczenie dla uzyskania planowanego dynamicznego wzrostu
  • Aktywne wsparcie w rozwiązywaniu problemów biznesowych
  • Pomoc w strukturalnym „uporządkowaniu” spółki i systemu zarządzania
  • Dostęp poprzez fundusz do dodatkowej zewnętrznej wiedzy i rozwiązań
  • Doświadczenie funduszu w „wychodzeniu” z inwestycji względnie w skutecznym pozyskaniu kolejnej rundy finansowania
  • Potencjalny „mentoring” i wsparcie w rekrutacji, budowie zespołów ludzkich zarządzaniu talentami

Z tego względu, w interesie przedsiębiorcy jest współpraca z funduszem, w której kluczowe osoby (partnerzy, dyrektorzy, managerowie inwestycyjni) są osobami z doświadczeniami w inwestycjach i zarządzaniu, maja bardzo dobrą siatkę powiązań personalnych i maja dobrą reputację jeśli chodzi o aktywne angażowania się w spółki portfelowe.

Z punktu widzenia startupów rozwijających produkty/usługi B2B coraz większe znaczenie mają tzw. korporacyjne fundusze inwestycje (ang. Corporate venture Capital – CVC). Jak pokazują globalne analizy KPMG (KPMG Venture Pulse: Q3’16 Global analysis of venture funding) w 3 kwartale 2016 r. już 28% inwestycji w startupy było robionych przez takie fundusze. Korporacje wykorzystują „wehikuł” funduszu CVC do pozyskiwania innowacyjnych rozwiązań z zewnętrza organizacji. Inwestor w postaci korporacyjnego funduszu inwestycyjnego, jest szczególnie interesujący w przypadku startupów posiadających innowacyjny produkty/usługi w sektorze B2B. Inwestycja takiego funduszu może znacząco ułatwić komercjalizację wewnątrz organizacji innowacyjnego rozwiązania, znacząco przyspieszając w ten sposób rozwój spółki.

Inną opcją dla pozyskania kapitału na rozwój spółki jest tzw. finansowanie społecznościowe (ang. crowdfunding). Celem jest w tym przypadku pozyskanie niezbędnego kapitału od bardzo wielu inwestorów (prywatnych i także coraz częściej instytucjonalnych), wykorzystując do znalezienia inwestorów mechanizmy sieci społecznościowych. W tym celu są tworzone dedykowane platformy crowdsfundingowo, które umożliwiają kontaktowanie przedsiębiorców ze społecznością potencjalnych inwestorów. Inwestorzy „przeznaczają” swoje pieniądze (bardzo często są to na prawdę małe sumy!) na projekty, które ich zainteresowały. Motywacje takich inwestorów są najprzeróżniejsze, zaczynając od chęci zostania „małym” udziałowcem w atrakcyjnym z punktu widzenia inwestora przedsięwzięciu, czy możliwości dostania specjalnej nagrody lub wyróżnienia (np. bycie w grupie osób, które jako pierwsze dostaną nowy produkt)), czy też z chęci zrobienie darowizny na rzecz rozwoju interesującego pomysłu. Właściciele takich platform zarabiają na opłatach od pozyskanego kapitału. Dla spopularyzowania crowdfundingu kapitałowego wprowadzono w USA w latach 2012-13 specjalny akty prawne (tzw. JOBS Act), umożliwiające zdecydowane uproszczenie inwestycji kapitałowych robionych z wykorzystaniem sieci społęcznościowych, rozpoznając ten mechanizm finansowania jako bardzo atrakcyjne rozwiązanie dla finansowania rozwoju małych przedsiębiorstw. W Polsce istnieje już kilka platform crowdfundingowych, jednak w Polsce tak jak w większości krajów europejskich nie powstały jeszcze żadne przepisy prawne ułatwiające takie inwestycje kapitałowe.

Nawet jeśli startup pozyska niezbędne finansowanie na swój początkowy rozwój, to jednak droga do sukcesu nie jest łatwa. Doświadczenia pokazują, że zdecydowana większość nowych innowacyjnych przedsiębiorstw, które zebrały finansowanie we wczesnych fazach rozwoju ponosi później porażkę biznesową. Przyczyny niepowodzenia są różne i na ogół jednak startupy nie realizują z zakładanych celów biznesowych w wyniku nałożenia się kilku błędów naraz. Jednak sukces jest przede wszystkim w rękach twórców startupu i dlatego przedsiębiorcy powinni się najlepiej przygotować do samodzielnego prowadzenia biznesu i skutecznego zarządzania dynamicznym wzrostem
 

KPMG oferuję w Polsce założycielom startupów specjalny bezpłatny program szkoleniowy w ramach KPM Startup Academy. Program ten obejmuje serię inspiracyjnych warsztatów poruszających główne problemy biznesowe z jakim spotykają przedsiębiorcy w różnych fazach rozwoju swojego innowacyjnego biznesu, zaczynając od aspektów pozyskania finansowania, poprzez zarządzanie dynamicznym wzrostem (ang. scale up), oraz zarządzanie ryzykiem, aż do sukcesu wyjścia właściciela startupu ze swojej już rozwiniętej spółki.

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij