Ceny transferowe - temat, którym trzeba zarządzić | KPMG | PL

Ceny transferowe - temat, którym trzeba zarządzić | Monika Palmowska, Piotr Wierzejski

Ceny transferowe - temat, którym trzeba zarządzić

Ceny transferowe to aktualnie najszerzej omawiany aspekt kontroli podatkowych w Polsce. Prace Ministerstwa Finansów nad znowelizowaniem przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw nie tylko skutkują zupełnie nowymi regulacjami dotyczącymi cen transferowych, ale również mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego. Znajduje to odzwierciedlenie w prowadzonych dotychczas postępowaniach.

partner, doradztwo podatkowe, zespół ds. cen transferowych

KPMG w Polsce

Kontakt

Powiązane treści

Rosnąca liczba doszacowań z kontroli

Już w grudniu 2015 r. Ministerstwo Finansów poinformowało, że jednym z priorytetów na rok 2016 będzie badanie cen transferowych. Zgodnie z zapowiedzią kontrole miały być skoncentrowane na podmiotach, które w ubiegłych latach nie zapłaciły podatku CIT, pomimo zanotowania znacznej dynamiki przychodów.

Cel zmian

Minister finansów chce ograniczyć zjawisko optymalizacji podatkowych poprzez zwalczanie sztucznych czynności i schematów oraz aktywnie ograniczyć nadużycia w ramach stosowania cen transferowych. W tym celu minister finansów dokonał reorganizacji oraz wzmocnił Departament Systemu Podatkowego (SP), który będzie pełnił funkcję centrum kompetencyjnego w obszarze optymalizacji podatkowych.
Departament SP będzie wspierał ministra finansów w zakresie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania i porozumień w zakresie ustalania cen transferowych.

Pierwsze podsumowania

Na początku sierpnia wiceminister finansów podsumował efekty działań organów kontroli w pierwszym półroczu 2016 r. i jednocześnie podtrzymał orientację na kontrole w zakresie cen transferowych i optymalizacji podatkowych. W I półroczu 2016 r. wszczęto postępowania kontrolne w 222 podmiotach, tj. 44% więcej, niż zakładano w grudniu ubiegłego roku, z czego 92 kontrole zostały zakończone. Kontrole w zakresie cen transferowych w podatkach dochodowych skutkowały określeniem zobowiązania podatkowego na łączną kwotę ponad 60 mln PLN i zmniejszeniem deklarowanej straty o kwotę ponad 440 mln PLN. W zakresie optymalizacji podatkowej wspomniane kontrole skutkowały określeniem zobowiązania podatkowego na łączną kwotę 560 mln PLN, a jeśli chodzi o zmniejszenie zadeklarowanej straty – ponad 27 mln PLN. Dla porównania, w 2013 r. UKS przeprowadził łącznie 142 kontrole z zakresu cen transferowych, w wyniku których oszacował 75 mln PLN, natomiast w 2014 r. przeprowadził ich 107, doszacowując 83 mln PLN.

Zmiany przepisów o cenach transferowych

Zmienione przepisy o cenach transferowych mają ułatwić organom sprawne przeprowadzenie kontroli i identyfikację konkretnych obszarów wymagających dokładniejszej analizy. W myśl nowych przepisów podatnicy zawierający transakcje z podmiotami powiązanymi będą zobowiązani do przygotowywania bardziej szczegółowej dokumentacji cen transferowych, analiz benchmarkingowych, jak również przekazania deklaracji PIT-TP i CIT-TP opisujących transakcje i powiązania. Termin wejścia w życie większości obowiązków ustalono na dzień 1 stycznia 2017 r. Dodatkowo, od 1 stycznia 2016 r., najwięksi podatnicy działający w grupie będą zobowiązani do przygotowania raportu Countryby- Country Report, tzw. CbC. W efekcie kwestia cen transferowych stała się kluczowym obszarem zarządzania ryzykiem podatkowym w przedsiębiorstwie.

Prawidłowe przygotowanie do kontroli z zakresu cen transferowych powinno uwzględnić szczegółowy przegląd wszystkich transakcji i zdarzeń gospodarczych zawieranych z podmiotami powiązanymi pod kątem ich zgodności z przepisami
o cenach transferowych.
 

Etapy wspierające proces zmiany:

Etap 1.

Audyt cen transferowych

Pierwszym etapem tego procesu powinno być niewątpliwie zidentyfikowanie podmiotów powiązanych kapitałowo i osobowo, a następnie sporządzenie zestawienia wszystkich transakcji zawieranych z tymi podmiotami, z uwzględnieniem ich wartości. Dopiero na tej podstawie można stwierdzić, dla jakich transakcji zostały przekroczone ustawowe limity zobowiązujące do sporządzenia dokumentacji zgodnej z przepisami art. 9a ustawy o p.d.o.p. Warto również zwrócić uwagę na warunki, na jakich transakcje zostały zawarte, biorąc pod uwagę te, które generują stratę, nie są ekonomicznie opłacalne lub nie mają uzasadnienia biznesowego, ponieważ właśnie takich transakcji będą szukali kontrolujący. W wyniku takiego przeglądu należy ocenić, czy transakcje zawarte z podmiotami powiązanymi są uzasadnione i spójne z wewnętrznymi zasadami, np. polityką cen transferowych.
 

Etap 2.

Spójna polityka cen transferowych w grupie

Głównym celem polityki cen transferowych w grupie jest wprowadzenie jednolitych warunków ustalania cen dla podobnych typów transakcji, zapewnienie transparentności tych zasad, jak również ograniczenie ryzyka zakwestionowania transakcji w przypadku kontroli ze strony władz skarbowych. Polityka w zakresie cen transferowych będzie spełniała swoje zadanie jedynie, jeżeli będzie faktycznie stosowana do danego typu transakcji i zostanie sformalizowana. Transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi powinny być dokonywane na bazie racjonalnych przesłanek, ze ściśle określonymi warunkami brzegowymi. Sposób ustalania i kalkulacji ceny dla danego typu transakcji powinien być powtarzalny, a przede wszystkim prawidłowo umotywowany. Należy pamiętać, że stosowanie określonej polityki cen transferowych w sposób ciągły zapewnia również rzetelność wyników finansowych poszczególnych spółek, nie tylko w zakresie podatkowym, lecz także rachunkowym. Brak świadomej i sformalizowanej polityki cen transferowych prowadzi zazwyczaj nie tylko do wzrostu ryzyka podatkowego, lecz także do zniekształcenia wyników finansowych, a w konsekwencji do podejmowania błędnych decyzji na bazie nierzetelnych danych. W kontekście nowych przepisów o cenach transferowych to właśnie polityka cen transferowych będzie kluczowym narzędziem określającym spójne zasady współpracy pomiędzy podmiotami powiązanymi, bez którego sporządzenie dokumentacji cen transferowych według nowych wymagań, tj. potwierdzających, że transakcja została zawarta.
 

Etap 3.

Przegląd dokumentacji cen transferowych dla transakcji i zdarzeń gospodarczych pomiędzy podmiotami powiązanymi

Kolejnym etapem ograniczania ryzyka zakwestionowania cen transferowych powinno być rzetelne sporządzenie dokumentacji cen transferowych, spójnej zarówno z polityką cen transferowych, zawartymi umowami, jak również z faktycznymi warunkami transakcji. Obecnie nie wystarczy, aby przygotowanie dokumentacji cen transferowych ograniczało się wyłącznie do spełnienia wymogów formalnych opisanych w ustawie. Należy pamiętać, że wymogi te są bardzo ważne, ale to tylko jeden z aspektów prawidłowo sporządzonej dokumentacji cen transferowych. Dokumentacja musi dokładnie odzwierciedlać warunki ekonomiczne ustalone pomiędzy stronami transakcji. Błędny opis pełnionych funkcji ponoszonych ryzyk, angażowanych aktywów lub metody kalkulacji ceny może skutkować doszacowaniem podatku. Aktualnie dokumentacja cen transferowych powinna być przygotowana za okres podlegający kontroli tj. od 2010 do 2016 r. Od roku 2017 dokumentacja powinna zostać przygotowana zgodnie z nowo obowiązującymi przepisami o cenach transferowych.

Etap 4.

Przygotowanie analiz benchmarkingowych

W świetle nowych przepisów analizy benchmarkingowe staną się obowiązkowe dla podmiotów, których przychody lub koszty przekroczyły próg 10 mln EUR. Bazując jednak na naszym doświadczeniu w kontrolach skarbowych, warto wskazać, że organy często żądają przedstawienia wspomnianej analizy za lata wcześniejsze. Sens analizy benchmarkingowej sprowadza się do pokazania warunków rynkowych dla podobnych transakcji poprzez porównanie danych dotyczących transakcji zawieranych pomiędzy podmiotami powiązanymi i danych dotyczących podmiotów niezależnych. Jest ona zatem podstawowym narzędziem potwierdzającym rynkowe warunki transakcji.

Etap 5.

Restrukturyzacje działalności gospodarczej

Zgodnie z zapowiedzią ministra finansów władze podatkowe będą bliżej przyglądały się optymalizacjom podatkowym, w tym również procesom restrukturyzacji działalności podmiotów powiązanych. Restrukturyzacja wiąże się z przeniesieniem pełnionych funkcji, angażowanych aktywów oraz ponoszonych ryzyk pomiędzy podmiotami, a co za tym idzie realokacją zysku osiąganego przez podmioty biorące udział w tym procesie.

Restrukturyzacja a cena rynkowa

Należy pamiętać, że restrukturyzacja powinna być przeprowadzana w zgodzie z zasadą ceny rynkowej (ang. the arm’s length principle). Oznacza to, że warunki ustalone lub narzucone pomiędzy podmiotami powiązanymi w ramach restrukturyzacji działalności powinny być porównywalne z tymi, jakie ustaliłyby pomiędzy sobą podmioty niezależne. W sytuacji, gdy danej transakcji nie można porównać do innej przeprowadzonej na wolnym rynku, należy zbadać porównywalność poprzez sprawdzenie, czy niezależne podmioty zgodziłyby się na takie same warunki w zbliżonych okolicznościach. W tym celu konieczne będzie stworzenie dokumentu przedstawiającego analizę przeprowadzonej restrukturyzacji z perspektywy cen transferowych. W tym dokumencie należy uwzględnić przyczyny gospodarcze dokonania restrukturyzacji działalności, oczekiwane płynące z niej korzyści oraz opcje realistycznie dostępne dla podmiotów powiązanych uczestniczących w restrukturyzacji.

W konsekwencji

Skuteczne zarządzanie cenami transferowymi w grupie może nastąpić dopiero po podjęciu wszystkich wyżej opisanych kroków. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Finansów kontrole podatkowe w zakresie cen transferowych są i będą nie tylko coraz częstsze, ale również bardziej efektywne. Podatnicy zawierający transakcje z podmiotami powiązanymi lub przeprowadzający restrukturyzację powinni: przeprowadzić audyt cen transferowych dla kluczowych transakcji w pierwszej kolejności obejmujący weryfikację, czy zapisy umów faktycznie odpowiadają warunkom ekonomicznym zawieranych transakcji oraz czy są spójne z politykami wewnątrzgrupowymi, zweryfikować treść dokumentacji cen transferowych pod kątem zgodności z umowami i politykami cen transferowych. Wysokość narzutu lub marży stosowana w transakcji powinna zostać potwierdzona prawidłowo sporządzonym benchmarkiem. Dokumentacja cen transferowych przygotowana w ten kompleksowy sposób może stanowić zabezpieczenie podatnika przed ewentualnym zakwestionowaniem transakcji przez organy podatkowe i doszacowaniem dochodu.

Monika Palmowska dyrektor w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce
mpalmowska@kpmg.pl

Specjalizuje się w tematyce cen transferowych od 2001 r. Zajmuje się doradztwem w zakresie restrukturyzacji, tworzenia i modelowania łańcucha dostaw, transferu wartości niematerialnych i prawnych oraz tworzeniu międzynarodowych i polskich struktur holdingowych w różnych sektorach gospodarki, w tym w sektorze finansowym, nowoczesnych technologii oraz branży consumer markets. W KPMG od 2003 r. prowadzi projekty dotyczące opracowania modelowych rozwiązań dla transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, projektowania i optymalizacji struktur rozliczeń, bieżącego doradztwa w zakresie cen transferowych, przygotowania analiz ekonomicznych w celu ustalenia rynkowego poziomu cen transferowych oraz dokumentacji.

 

Piotr Wierzejski menedżer w zespole ds. cen transferowych w KPMG w Polsce
pwierzejski@kpmg.pl

Specjalizuje się w doradztwie w zakresie cen transferowych, wspiera podmioty krajowe i międzynarodowe z różnych branż. Posiada 8-letnie doświadczenie, prowadził liczne projekty obejmujące m.in. przygotowanie polityki cen transferowych, ich dokumentacji, przeprowadzenie wycen wartościniematerialnych i prawnych oraz wsparcie w kontrolach podatkowych dotyczących cen transferowych. Jest absolwentem Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.
 

Punkt Zwrotny

Punkt Zwrotny

Punkt Zwrotny to magazyn biznesowy, na łamach którego eksperci KPMG w Polsce podejmują aktualne tematy istotne dla praktyków biznesu

Ceny transferowe

Ceny transferowe

Obszar cen transferowych stał się jednym z najbardziej dynamicznych obszarów podatkowych.

Subskrybuj

Subskrybuj

Subskrybuj i otrzymuj powiadomienia o nowych publikacjach KPMG mailem.

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij