Prawo odstąpienia – jakie błędy i co sprawia problemy | KPMG | PL

Prawo odstąpienia od umowy sprzedaży w sklepie internetowym – sprawdź czy właściwie przestrzegasz praw konsumenta (cz.1)

Prawo odstąpienia – jakie błędy i co sprawia problemy

Choć ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. 2014, poz. 827 ze zm. dalej, „UoPK”) obowiązuję już ponad półtora roku to nadal niektórzy przedsiębiorcy nie dostosowali swoich regulaminów, np. nie zmieniając terminu na odstąpienie od umowy z 10 dni do 14, bądź też nie przestrzegają przepisów UoPK, np. nie zwracając kosztów przesyłki w razie odstąpienia.

Kontakt

Radca prawny, Associate

KPMG w Polsce

Kontakt

Powiązane treści

Prawo odstąpienia od umowy sprzedaży w sklepie internetowym – sprawdź czy właściwie przestrzegasz praw konsumenta (część 1)

Takie błędy mogą być dla przedsiębiorców dotkliwe finansowo. Błędy w obrębie prawa odstąpienia to ryzyko wydłużonego do 12 miesięcy terminu na odstąpienie. To także ryzyko poniesienia wszystkich kosztów związanych z odstąpieniem od umowy. Nieprawidłowe zapisy mogą być uznane za klauzule niedozwolone, a sam przedsiębiorca ukarany grzywną do 5.000 PLN. Oczywiście zawsze istnieje ryzyko uznania działania / zaniechania przedsiębiorcy jako nieuczciwej praktyki rynkowej naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, a z taką wiąże się ryzyko nałożenia kary finansowej do 10 % przychodów za poprzedni rok rozliczeniowy.

Przypominamy zatem o najczęstszych błędach w regulaminach e-sklepów w zakresie prawa odstąpienia oraz wskażemy na problematyczne aspekty tego uprawnienia.

10 dni vs. 14 dni

Od końca grudnia 2014 r. termin na odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa bez podawania przyczyn z wcześniejszych 10 dni został wydłużony do 14 dni, tak aby termin ten był spójny we wszystkich krajach UE.

Wcześniej: do 24.12.2014 r. Obecnie: od 25.12.2014 r.
10 dni na odstąpienie 14 dni na odstąpienie

Nadal jednak spotykamy się z nieprawidłowo stosowanymi starymi przepisami dot. prawa odstąpienia od umowy, przewidującymi 10 dniowy termin na odstąpienie od umowy i zwrot towaru w ciągu 10 dni od dnia dostarczenia przesyłki.

Warto wspomnieć, iż ustawa o prawach konsumenta - UoPK - nie jest naruszona Twój regulamin przewiduje dłuższy niż aktualny 14-dniowy termin na odstąpienie od umowy na odległość – np. 30 dni, gdyż przyjmuje się, iż przyznanie dłuższego terminu na zwrot towaru bez podawania przyczyn jest korzystniejszym uprawnieniem.

30 dni ok

Sprawdź jak liczysz bieg terminu na odstąpienie i kiedy ten termin mija?

Zgodnie z UoPK termin na wykonanie prawa odstąpienia liczy się odmiennie w zależności od tego czy zawarta umowa dotyczyła wydania rzeczy (z przeniesieniem własności), czy też nie. Dla tych pierwszych umów, termin zasadniczo zaczyna biec od dnia objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią niebędącą przewoźnikiem. Jeżeli przy tego rodzaju umowach sprzedający dostarcza wiele rzeczy osobno/partiami/częściami, termin biegnie od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy/partii/części. Przy regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony, istotne jest objęcie w posiadania pierwszej z rzeczy. Dla pozostałych umów, termin 14 dni liczy się po prostu od dnia zawarcia umowy.

Jeżeli chodzi o sposób liczenia terminu, to w przypadku odbioru towaru w poniedziałek termin na odstąpienie od umowy minie po prostu w kolejny drugi poniedziałek.

Tej samej reguły nie można jednak zastosować do odbioru zamówionego towaru w sobotę. W tym zakresie można mieć wątpliwości interpretacyjne czy do liczenia biegu terminu do odstąpienia stosuje się ogólne zasady wynikające z Kodeksu cywilnego, czy też przepisy rozporządzenia Rady nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r., określającego zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów. Do tej regulacji odsyła Dyrektywa 2011/83, wdrożona do polskiego porządku prawnego przez UoPK. Jednak UoPK - nic o tym nie stanowi (brak bowiem analogicznego przepisu w nowej ustawie). Wątpliwości wynikają z tego, iż ww. rozporządzenie wyłącza upłynięcie terminu odstąpienia w dni wolne od pracy jakim jest zgodnie z tym rozporządzeniem np. sobota. Z uwagi na to, iż przepisy wspomnianego rozporządzenia obowiązują bezpośrednio i są korzystniejsze dla konsumenta, należy przyjąć, iż będą mieć zastosowanie do oświadczenia o prawie odstąpienia złożonego na podstawie UoPK, mimo braku wyraźnego odesłania w UoPK do tego rozporządzenia. Jeżeli ostatni dzień terminu na odstąpienie od umowy jest dniem ustawowo wolnym od pracy, niedzielą lub sobotą, termin ten wygasa wraz z upływem ostatniej godziny następnego dnia roboczego.

Odbiór przesyłki w sobotę – odstąpienie do poniedziałku (po 16 dniach)

Pozostałe zasady liczenia biegu terminów wg ww. rozporządzenia są tożsame z przepisami Kodeksu cywilnego - czyli gdy mowa jest o terminie 14 dni chodzi o dni kalendarzowe, których liczenie należy zacząć od dnia następnego po dniu, w którym zaistniało zdarzenie (wykonano czynności), od którego należy liczyć początek danego terminu (np. dzień dostarczenia rzeczy).

Przymusowe wydłużenie terminu odstąpienia do 12 miesięcy

Faktyczną długość terminu na odstąpienie od umowy bez podania przyczyn warunkuje spełnienie przez sprzedawcę obowiązku informacyjnego w zakresie prawa odstąpienia.

Zgodnie z art. 12 ust 1 UoPK najpóźniej w chwili wyrażenia woli związania się umową (na odległość/poza lokalem), przedsiębiorca w zakresie dotyczącym prawa odstąpienia musi poinformować konsumenta m.in. (pełna lista obowiązkowych informacji jest dłuższa, poniżej tylko te odnoszące się do prawa odstąpienia) o:

  1. sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 27 UoPK, a także wzorze formularza odstąpienia od umowy, zawartym w załączniku nr 2 do UoPK (pkt. 9),
  2. kosztach zwrotu rzeczy w przypadku odstąpienia od umowy, które ponosi konsument; w odniesieniu do umów zawieranych na odległość - kosztach zwrotu rzeczy, jeżeli ze względu na swój charakter rzeczy te nie mogą zostać w zwykłym trybie odesłane pocztą (pkt. 10),
  3. obowiązku zapłaty przez konsumenta poniesionych przez przedsiębiorcę uzasadnionych kosztów zgodnie z art. 35 UoPK, jeżeli konsument odstąpi od umowy po zgłoszeniu żądania zgodnie z art. 15 ust. 3 i art. 21 ust. 2 UoPK (pkt. 11),
  4. braku prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 38 lub okolicznościach, w których konsument traci prawo odstąpienia od umowy (pkt. 12).

Najistotniejszym aspektem wypełniania obowiązku informacyjnego jest moment jego wykonania – czyli najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową. Może jednak zdarzyć się tak, iż o prawie odstąpienia mowa jest w regulaminie sklepu, ale z uwagi na sposób komunikacji z konsumentem (np. przy zamówieniach przez telefon) nie ma możliwości odczytania, czy przekazania pełnej treści regulaminu. Nawet w takim przypadku ograniczeń technicznych, o prawie odstąpienia należy poinformować obowiązkowo. Zgodnie z przepisem art. 19 UoPK, udzielenie informacji dotyczącej prawa odstąpienia jest jednym z elementów minimum informacyjnego, tuż za informacjami dotyczącymi głównych cech świadczenia przedsiębiorcy, oznaczeniem przedsiębiorcy, łącznej ceny lub wynagrodzenia, czasie trwania umowy, czy jej sposobie i terminie wypowiedzenia w przypadku umów na czas nieoznaczony (pozostałe informacje, o których mowa w art. 12 ust. 1, przedsiębiorca ma obowiązek przekazać konsumentowi zgodnie z art. 14 ust. 2 UoPK). 

Należy zatem pamiętać, aby o prawie odstąpienia informować przed ostatecznym zawarciem umowy.

Przepis zawarty w art. 12 ust 1 UoPK wyznacza tym samym graniczny moment na udzielenie informacji o prawie odstąpienia – czyli konsument powinien de facto uzyskać informację, np. po zapoznaniu się z ofertą handlową przedsiębiorcy, a najpóźniej przed kliknięciem przycisku potwierdzającego obowiązek zapłaty przed złożeniem zamówienia w e-sklepie. W przypadku umów zawieranych na odległość, zgodnie z UoPK informacje powinny być przekazane w sposób odpowiadający rodzajowi użytego środka porozumiewania się na odległość, bez konieczności podejmowania przez konsumenta żadnych dodatkowych czynności. Dodatkowym wymogiem jest, aby informacja była czytelna i wyrażona prostym językiem.

Dopiero wówczas zasada rozpoczęcia biegu termin 14 dniowego od dnia odbioru przesyłki będzie mieć zastosowanie.

Wszystkie te aspekty mają wpływ na rzeczywisty termin prawa odstąpienia. Niespełnienie obowiązku informacyjnego w zakresie prawa odstąpienia wg. ustawowych wymogów skutkuje wydłużeniem terminu do odstąpienia nawet do 12 miesięcy. Zgodnie bowiem z art. 29 ust 1 UoPK, jeżeli przedsiębiorca nie poinformował konsumenta o przysługującym mu prawie odstąpienia od umowy (tj., gdy w ogóle nie wykonano obowiązku informacyjnego w trakcie związywania się umową albo wykonano go nieprawidłowo w zakresie praw odstąpienia), wówczas konsument może z tego prawa skorzystać przez okres do 12 miesięcy od dnia upłynięcia terminu na odstąpienie od umowy w terminie 14 dni od dnia wydania rzeczy czy zawarcia umowy (wcześniej było to 3 miesiące). Przedsiębiorca może naprawić swój błąd i skrócić ten czas do podstawowego terminu 14 dni, jeżeli naprawi swój błąd i w trakcie biegu tych 12 miesięcy poinformuje prawidłowo konsumenta o prawie odstąpienia od umowy. Wówczas konsument ma 14 dni na odstąpienie od umowy licząc od dnia udzielenia mu tej właściwej informacji.

Należy pamiętać, iż także błędne informacje o terminie do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy mogą być potraktowane jako brak informacji i tym samym rodzić te same konsekwencje, wspomnienie powyżej.

Autor: Katarzyna Wojciechowaska, Radca prawny, Associate w kancelarii D.Dobkowski stowarzyszonej z KPMG w Polsce

Twój sklep w internecie

Twój sklep w internecie

Doradztwo prawne dla sektora e-commerce - prezentujemy informacje prawne i najnowsze doniesienia branżowe, w zakresie handlu w Internecie.

Know Your Market - doradztwo prawne dla e-commerce i sklepów stacjonarnych

Know Your Market - doradztwo prawne dla e-commerce i sklepów stacjonarnych

Doradztwo prawne w zakresie handlu w Internecie oraz w obszarze stacjonarnego funkcjonowania marketów, sklepów i dyskontów.

Rejestracja

Rejestracja

Zarejestruj się, aby otrzymywać powiadomienia o wydarzeniach i publikacjach na interesujące Cię tematy.

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij

Nowa platforma KPMG

Stworzyliśmy platformę KPMG po to, aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom naszych użytkowników oraz aby pomóc im odnaleźć informacje dopasowane do ich zainteresowań.