Kwota wolna od podatku niezgodna z konstytucją | KPMG | PL

Kwota wolna od podatku niezgodna z konstytucją

Kwota wolna od podatku niezgodna z konstytucją

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2015 r. (sygn. K 21/14), przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalające kwotę wolną od podatku, które nie przewidują mechanizmu korygowania tej kwoty, gwarantującego co najmniej minimum egzystencji, są niezgodne konstytucją.

Kontakt

partner, doradztwo podatkowe, szef zespołu ds. PIT

KPMG w Polsce

Kontakt

Powiązane treści

Kwota wolna od podatku niezgodna z konstytucją

Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż ustawodawca regulując system podatkowy musi uwzględnić zasadę sprawiedliwości społecznej, której elementem jest godność człowieka. Ustawodawca kształtując skalę podatkową powinien chronić poziom życia ludzi, tak aby jednostka otrzymywała pewien dochód niezbędny do zaspokajania jej podstawowych potrzeb, jednocześnie zapobiegając powstawaniu ubóstwa.

Oceniając konstytucyjność regulacji kwoty zmniejszającej podatek dochodowy od osób fizycznych Trybunał rozważył, czy utrzymywanie jej przez wiele lat na stałym, nieweryfikowanym poziomie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości podatkowej oraz społecznej.

Według Trybunału Konstytucyjnego kwota wolna od podatku jest dopuszczalnym instrumentem kształtowania obowiązku ponoszenia przez jednostkę danin publicznych, jednakże powinna być uzależniona od sytuacji społeczno-gospodarczej państwa i zdolności podatkowej podatnika. Brak korygowania kwoty zmniejszającej podatek przez prawodawcę, w sytuacji gdy pozostaje nie zmieniona przez szereg lat, bez uwzględnienia inflacji, oznacza jej pomniejszenie lub w istocie odbieranie jej znaczenia w systemie podatkowym.

W konsekwencji następuje przesuwanie ludzi o niskiej zdolności podatkowej w kierunku uzależniania ich od korzystania z form pomocy społecznej. Trybunał podkreślił, że mechanizm korygowania kwoty zmniejszającej podatek należy odnosić do zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Brak powiązania zdolności podatkowej z przepisami odnoszącymi się do minimum egzystencji lub innymi określonymi wskaźnikami społeczno-ekonomicznymi powoduje, że choć przepisy są poprawne pod względem formalnym, stają się niesprawiedliwe.

Pozostawienie podatnikowi podatku dochodowego od osób fizycznych pewnej wysokości dochodu do swobodnej dyspozycji (bez obowiązku uiszczania za niego podatku) jest w szczególności ważne dla osób o niskiej zdolności podatkowej.

Trybunał podkreślił, że nie jest racjonalna regulacja prawa podatkowego, która zakłada stałą kwotę zmniejszającą podatek, przez co kwotę wolną od podatku ustala się na poziomie 3091 zł, podczas gdy ustawa o pomocy społecznej określa, że osobą żyjącą w ubóstwie jest ta, której dochód roczny ustalony z zastosowaniem reguł określonych w jej art. 8 ust. 3 i 4 nie przekracza 7608 zł – w przypadku osoby samotnie gospodarującej i 6168 zł, w przypadku osoby w rodzinie.

Trybunał stanął na stanowisku, że prawodawca, ustalając kwotę zmniejszającą podatek, musi brać pod uwagę stan finansów państwa. Nie oznacza to jednak konstytucyjnego przyzwolenia dla prawodawcy na kształtowanie systemu podatkowego i jego elementów w sposób arbitralny i niesprawiedliwy. Jego działalność w tym zakresie musi uwzględniać zasady i wartości konstytucyjne, w tym właściwe rozkładanie ciężarów publicznych i indywidulaną zdolność do ponoszenia ciężarów podatkowych.

Jeżeli są Państwo zainteresowani szczegółami dotyczącymi omawianego zagadnienia uprzejmie prosimy o kontakt.

Czy chcesz otrzymywać nowe Alerty mailem?

Informacje zawarte w niniejszej publikacji mają charakter ogólny i nie odnoszą się do sytuacji konkretnej firmy. Ze względu na szybkość zmian zachodzących w polskim prawodawstwie prosimy o upewnienie się w dniu zapoznania się z niniejszą publikacją, czy informacje w niej zawarte są wciąż aktualne. Przed podjęciem konkretnych decyzji proponujemy skonsultowanie ich z naszymi doradcami.

Bądź z nami w kontakcie

 

Zapytanie ofertowe (RFP)

 

Prześlij

Nowa platforma KPMG

Stworzyliśmy platformę KPMG po to, aby wyjść naprzeciw oczekiwaniom naszych użytkowników oraz aby pomóc im odnaleźć informacje dopasowane do ich zainteresowań.