Ik stond erbij en ik keek ernaar |
close
Share with your friends

Ik stond erbij en ik keek ernaar

Ik stond erbij en ik keek ernaar

Je ziet een collega de kantjes er vanaf lopen. Je ziet de manager zijn macht misbruiken en vriendjespolitiek toepassen. Spreek je diegene daar op aan?

Gerelateerde content

Aan de bel trekken is vaak in organisaties de norm. Op papier althans: als je iemand de gedragscode ziet schenden, dien je de overtreder aan te spreken of de leiding in te seinen. Maar bij onderzoeken naar misstanden blijkt vaak dat binnen de organisatie collega's wel op de hoogte waren van overtredingen, maar niet ingrepen. Ze stonden erbij en keken ernaar.

Familiecultuur

"De heer X beschreef de afdeling als een `vriendengroep' en een `soort familie' die elkaar ook privé kent en amicaal met elkaar omgaat. Hij benadrukte dat de organisatie een laagdrempelige en open cultuur kent en prettig in de omgang is.”

Tijdens een persoonsgericht onderzoek naar seksuele intimidatie bij een semi-publieke instelling, ontdekte ons team dat de laagdrempelige en familiaire cultuur tot gevolg had dat medewerkers erg solidair naar elkaar toe waren en elkaar hielpen. Maar ook dat dit ertoe leidde dat ze elkaar de hand boven het hoofd hielden en niet aanspraken op ongepast gedrag. De open en familiaire cultuur waarbij veel medewerkers op de hoogte waren van seksueel overschrijdend gedrag van een collega zorgde ervoor dat de noodklok niet werd geluid, omdat men de relatie niet wilde verstoren, men zich achter elkaar verschool en bang was om door de `familie' verstoten te worden.

Passiviteit

Hoe meer mensen binnen een organisatie getuige zijn van een overtreding van de gedragscode, des te kleiner de kans dat iemand aan de bel trekt. Deze passiviteit kan worden verklaard door een verschijnsel dat binnen de psychologie bekend staat als het “bystander effect”. Allereerst geldt dat hoe groter de groep is, des te onduidelijker het is wie er verantwoordelijk is. Naarmate de groep groter wordt, kunnen mensen zich daarnaast gemakkelijker achter anderen verschuilen en hun eigen verantwoordelijkheid afschuiven. Bovendien is er sprake van sociale beïnvloeding: mensen kijken naar wat anderen doen. En zolang anderen niets doen, communiceren ze dat passiviteit de norm is. Kennelijk is er een reden dat anderen niets doen, zo is de gedachte. Wellicht is het incident minder erg of de overtreding minder fout dan het lijkt, misschien is het de eigen schuld van het slachtoffer. Hierbij komt nog dat mensen zich geremd voelen om in actie te komen omdat dit door de groep wordt gezien en mogelijk wordt afgekeurd. Uit angst de situatie verkeerd te hebben begrepen of ingeschat, worden mensen terughoudend om in actie te komen.

Stilte doorbreken

Het doorbreken van de stilte en passiviteit is de oplossing. Dat wordt niet zozeer bereikt door het belang ervan op papier te benadrukken. Klokkenluidersregelingen en meldpunten voor misstanden hebben hun nut, maar tot een bepaalde hoogte. Primair gaat het om een cultuur waarin iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid kent en neemt, om op te treden wanneer zich een incident voordoet. Om te bereiken dat mensen hun mond open durven doen, moet de angst worden weggenomen dat medewerkers die de situatie verkeerd inschatten en onnodig in actie komen, (buitenproportionele) consequenties ondervinden. Een gevoel van veiligheid is essentieel bij het aanspreken en melden van ongewenst gedrag. Ons team heeft enkele effectieve prikkels en interventies ontwikkeld die bijdragen aan het verhogen van de aanspreekbaarheid binnen organisaties.

Wilt u weten hoe de aanspreekcultuur binnen je organisatie te vergroten? Neem hierover gerust contact met ons op, wij gaan graag met u in gesprek.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig