Witwassen met crypto |
close
Share with your friends

Frauderen met crypto currencies: witwassen met crypto

Witwassen met crypto

2017 was het jaar van crypto currencies, naast de vele mogelijkheden van deze technologie zijn er ook risico’s aan verbonden. Een vijfdelige serie, met als derde onderwerp ‘Witwassen met crypto’.

Consultant

KPMG Nederland

Contact

Gerelateerde content

Witwassen met crytpo

2017 was het jaar van de Bitcoin, Blockchain en het jaar dat iedereen rijk kon worden door te investeren in crypto currencies. ‘Experts’ hadden hoge verwachtingen en koersstijgingen van duizenden euro’s per dag waren geen uitzondering. Helaas hebben crypto currencies ook een keerzijde: het leent zich uitstekend voor allerlei verschillende vormen van fraude. In deze vijfdelige serie worden de verschillende vormen van crypto currency gerelateerde fraude belicht, waaronder de duistere exchange kantoren, markt manipulatie, witwassen, crypto currency als betaalmiddel voor criminele activiteiten en de Initial Coin Offering (ICO). Vandaag het derde onderwerp: witwassen met behulp van crypto currencies.

In de eerste twee blogs over cryptomunten en fraude zijn de risico’s belicht die horen bij online exchanges en de mogelijkheden van misbruik door markt manipulatie en handelen met voorkennis. Dit keer gaan we het hebben over witwassen, en hoe je met bijvoorbeeld bitcoins crimineel zwart geld legitiem kan laten lijken

Wat is witwassen?

Witwassen, ooit vernoemd naar het “wit”-wassen van zwart geld door Al Capone via wasserettes, is kort gezegd het voor het oog legaal maken van crimineel vermogen, waarbij het voornamelijk gaat om het verhullen van de herkomst van geld.

Om dit te bereiken, worden meestal drie fases doorlopen:

1) Plaatsing: bijvoorbeeld contant geld verdiend met drugshandel wordt via katvangers gestort op bankrekeningen.

2) Verhulling: het geld wordt via transacties zoals het kopen en verkopen van onroerend goed versluierd en steeds slechter traceerbaar.

3) Integratie: het geld wat nu slecht herleidbaar is tot criminaliteit wordt gebruikt voor het kopen van bijvoorbeeld een Ferrari waarbij de crimineel hiervoor een schijnbaar legitieme verklaring heeft: hij heeft zijn geld verdiend met onroerend goed.

 

How to: Witwassen met crypto's

Anno 2018 is ook witwassen via crypto currencies niets nieuws meer. Onder andere omdat transacties via crypto currencies redelijk anoniem kunnen (!) zijn, biedt dit verschillende mogelijkheden tot witwassen. Als we kijken naar de drie fasen van witwassen, hetzij enigszins aangepast aan deze vorm van valuta, zijn er verschillende manieren om gebruik of misbruik te maken van crypto currencies:

1) Plaatsing: het kopen van crypto currencies met contant geld op bijvoorbeeld Satoshi Squares. Dit zijn een soort Wall Streets voor Bitcoins, waar crypto handelaren samenkomen op straat om te handelen in crypto valuta

2) Verhulling: er zijn speciale bitcoin diensten die als doel hebben om het verband tussen bijvoorbeeld bitcoin transacties, die normaal gesproken juist te volgen zijn via de blockchain, te verbreken onder de noemer van ‘privacy’. Ook kunnen onder andere Initial Coin Offerings (ICO’s) of reguliere exchanges hiervoor gebruikt worden; zeker indien het ene type coin wordt gekocht met een ander type coin, is de oorsprong van het digitale geld niet eenvoudig meer te traceren.

3) Integratie: de met crimineel geld gekochte cryptomunten kan je zonder veel problemen je vermogen ‘verklaren’ door te pretenderen dat dit voortkomt uit winst van bijvoorbeeld de koersstijgingen van deze volatiele munt. Ook kan je een fictief (online) bedrijfje oprichten die bitcoin betalingen accepteert en zo je inkomsten ‘legitimeren’.

De vraag is echter, of witwissen op deze manier wel een werkelijk risico is… Een rapport uitgebracht door the UK Treasury in november 2015 laat zien dat virtuele valuta vooral een hoger risico tot cybercrime oplevert. Zij flaggen het risico op witwassen als ‘low’: het gebeurt wel, maar er zijn geen indicatoren dat het volume hiervan enigszins significant is.
 

Bestrijding en wettelijk kader

Witwassen is strafbaar en straffen lopen op tot maximaal 4 jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie (82.000 euro). Begin april dit jaar zijn in Utrecht zes mannen veroordeeld voor het witwassen van geld voor anderen via crypto currency: voor een toelage van 10% wasten zij tussen de €10.000 en €10 miljoen aan contant geld wit met cryptomunten. Hun straf? 1 tot 3 jaar cel.

De FIU Nederland heeft sinds augustus 2017 ook typologieën voor de handel in crypto currencies opgesteld als handvatten voor bijvoorbeeld banken om dergelijke ‘ongebruikelijke transacties’ te herkennen en vervolgens te melden. Daarna is het aan de FIU, OM en de FIOD om hier verder onderzoek naar te doen.

Op Europees niveau roept onder andere de Europese Centrale Bank in februari jongstleden op dat de crypto currency wereld beter gereguleerd moet gaan worden, waarbij regelgevers ervoor moeten gaan zorgen dat een zogenaamde audit trail van transacties ontstaat die toegankelijk is voor toezichthouders. Ook vallen dergelijke valuta binnen de reikwijdte van de 4e AML directive (AMLD4). Vergeleken met marktmanipulatie met cryptomunten (zie onze vorige blog), worden er dus stappen ondernomen op overheidsgebied. Zou de overheid hier niet een voorbeeld aan moeten nemen en dus bijvoorbeeld ook marktmanipulatie moeten verbieden en vervolgen?

Naast deze nieuwe vormen van criminaliteit worden crypto currencies ook gebruikt als betaalmiddel voor meer traditionele criminele activiteiten. Lees hierover in onze volgende blog.
 

De auteurs van deze blog zijn Lieke Dix en Jori van Schijndel.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig