Stap 1: Inzicht krijgen in de IFRS 16 lease-definitie | KPMG | NL

Stap 1: Inzicht krijgen in de IFRS 16 lease-definitie

Stap 1: Inzicht krijgen in de IFRS 16 lease-definitie

IFRS 16 vereist dat leasecontracten worden geactiveerd maar wanneer is er sprake van een lease?

1000

Contact

Gerelateerde content

Automotive

Iedere controller en iedere accountant die nu een leasecontract onder ogen krijgt, stelt zich als eerste de vraag: is dit een financial of een operational lease? Met de inwerkingtreding van IFRS 16 op 1 januari 2019 komt dit onderscheid te vervallen. Onder IFRS 16 moet ieder leasecontract worden geactiveerd, ook de operational-leasecontracten. Hierdoor vervalt de financial- vs. operational-leaseclassificatie, maar het werpt ook direct een nieuwe vraag op: wanneer is er onder IFRS 16 precies sprake van een lease? Ons zesstappenplan geeft antwoord op deze vraag.

Kenniscyclus: 6 stappen naar IFRS 16

Kenniscyclus: 6 stappen naar IFRS 16

Is uw organisatie klaar voor IFRS 16? Hoe uitgebreider uw lease portfolio, hoe groter het effect. Om u te helpen bij uw overgang naar IFRS 16, heeft KPMG een handige 6-delige kenniscyclus samengesteld.

Het nieuwe onderscheid: een lease of een dienst?

Het krijgen van inzicht in de nieuwe definitie van een lease, is de eerste stap in dit zesstappenplan. Het belangrijkste onderscheid wordt straks dat tussen een lease en een dienst. De vuistregel is dat alles wat nu een lease is een lease blijft, en dat sommige diensten die nu als een servicecontract beschouwd worden, straks ook (deels) als lease verantwoord moeten worden.
Een leasecontract voor een auto blijft een leasecontract, taxiritten blijven een dienst. Tot zover geen verrassingen. Maar hoe zit het met de koffieautomaten in het bedrijf? Is dat straks een leasecontract of een servicecontract? En de uitbesteding van de IT-infrastructuur, of het contract voor het transport van scheepscontainers?

Een beslisboom

Om te bepalen welke contracten wel of niet een lease bevatten, moeten de vragen uit onderstaande beslisboom worden beantwoord:

  1. Is er sprake van een identificeerbaar actief?
  2. Is er sprake van dezelfde economische voordelen als bij eigendom?
  3. Wie bepaalt het gebruik van het actief?

Is er sprake van een 'identified asset'?

Het antwoord op deze vraag zal in negen van de tien gevallen al uitsluitsel geven over de vraag er sprake is van een lease of niet. De taxicentrale bijvoorbeeld heeft de vrijheid te bepalen welke taxi jou van A naar B brengt. Daarmee is er, anders dan bij een leasecontract voor een auto met een specifiek kenteken, geen sprake van een 'identified asset' en dus ook niet van een lease onder IFRS 16.

Het addertje onder het gras op dit punt komt men tegen bij servicecontracten die een zogeheten ‘embedded lease’ bevatten. Daarvan kan sprake zijn bij de eerdergenoemde koffieautomaten en IT-outsourcing. Het contract bepaalt bijvoorbeeld dat de leverancier een aantal automaten ter beschikking stelt in uw bedrijf, in ruil waarvoor uw bedrijf zich verplicht de koffiebonen af te nemen. Omdat het in dit geval gaat om duidelijk aanwijsbare assets die in uw bedrijf staan, zullen deze automaten onder IFRS 16 als actief op de balans moeten worden opgenomen. Overigens zou het ons niet verbazen als er voor dezelfde koffieautomaten onder de huidige regels ook al sprake is van een lease.

Economische voordelen en gebruik

Deze stap in de 'beslisboom' valt in twee delen uiteen: het draait om economische voordelen en controle over het gebruik. Geeft het leasecontract de gebruiker van een 'identified asset' nagenoeg dezelfde economische voordelen als ware hij de eigenaar van het asset? En zo ja, is het de gebruiker die de controle heeft over dat asset en dus bepaalt hoe en met welk doel dat asset gebruikt wordt? Alleen als het antwoord op beide vragen ja is, is er sprake van een lease.

Met name het controle-aspect wordt onder IFRS 16 belangrijker. Neem een bepaald schip (een 'identified asset') dat in zijn geheel wordt gehuurd om een lading containers op een bepaalde datum af te leveren in Shanghai. Of het hier om een lease gaat kan afhangen van beslissingsbevoegdheden, bijvoorbeeld of deze bij een kapitein in dienst van de reder liggen of bij een door de klant ingehuurde kapitein.

Twee uitzonderingen op de regel ...

Het in kaart brengen van alle leasecontracten is naar verwachting een van de grootste klussen bij de invoering van IFRS 16. Bedrijven hebben echter de mogelijkheid deze klus wat minder groot te maken door ervoor te kiezen bepaalde leasecontracten niet te activeren. Dat kan op grond van twee uitzonderingsclausules, namelijk voor leasecontracten:

i) met een looptijd van minder dan een jaar: de kernvraag hierbij is of het leasecontract ook daadwerkelijk binnen een jaar afloopt. Als dit niet waarschijnlijk is, kan geen gebruik worden gemaakt van de vrijstelling;

ii) voor assets met een beperkte waarde; in de bijlage van IFRS 16 wordt in dit verband een nieuwwaarde genoemd van USD 5.000 voor individuele assets. Deze treshold is van toepassing op individuele assets en dus niet op het niveau van het contract of de order. Daarmee geldt de uitzondering ook voor een leasecontract voor grote aantallen telefoons en laptops.

... en nog een uitweg

Een andere manier om de werklast bij de invoering van IFRS 16 te beperken, is de 'grandfathering-clausule'. Door deze grandfathering clausule toe te passen wordt de Lease vs. service classificatie van IAS 17 rechtstreeks overgenomen naar IFRS 16. Deze biedt bedrijven de keuze bestaande servicecontracten (tijdelijk) buiten de balans te houden, ook als deze volgens de nieuwe regels wel geactiveerd moeten worden. Zodra het contract aangepast wordt vervalt de grandfathering, en zal het contract alsnog geclassificeerd worden als een lease zoals voorgeschreven onder IFRS 16.

IFRS 16 als een kans

Het beleid voor het omgaan met uitzonderingen en grandfathering zal echter op meer gebaseerd moeten zijn dan het beperken van de werklast en de kosten van invoering van IFRS 16. Ook de gevolgen voor financiële kengetallen, de kwaliteit van de financiële rapportage en de boodschap die uitgaat naar aandeelhouders, banken, analisten en andere stakeholders, moet worden overwogen. Bedenk daarbij ook dat de invoering van IFRS 16 kan worden aangegrepen om de lease-administratie in het hele bedrijf op een hoger peil te brengen waardoor de inkoopafdeling inzage krijgt in alle leasebetalingen en op basis hiervan besparingen kan realiseren. 

Meld u nu aan voor hele IFRS 16 stappenplan

Deze aspecten zullen verderop in het stappenplan opnieuw aan de orde komen. Nu alle leaseverplichtingen zijn geïdentificeerd, is het eerst tijd voor Stap 2: het verzamelen, analyseren en completeren van alle lease-data die nodig zijn om over anderhalf jaar te voldoen aan IFRS 16.

Wilt u het hele stappenplan ontvangen? Meld u dan nu aan!

Ruben Rog, Partner Capital Markets and Accounting Advisory Services, KPMG
Janpiter Nijp, Assistant Manager Capital Markets Accounting Advisory Services, KPMG

 

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig