Cultuur breekt door in Corporate Governance Code | KPMG | NL

Cultuur breekt eindelijk door in herziene Corporate Governance Code

Cultuur breekt door in Corporate Governance Code

Herziening legt voor het eerst in 13 jaar nadruk op cultuur in 's lands grootste ondernemingen, een wereldwijde primeur.

1000

Gerelateerde content

Vorige week presenteerde voorzitter Jaap van Manen de herziene Corporate Governance Code aan minister Henk Kamp van Economische Zaken.

De Code is in 2003 door de toenmalige Commissie Tabaksblat vastgesteld. Destijds lag de nadruk op de beloning van bestuurders en commissarissen. En de verantwoording die zij hierover, achteraf, dienden af te leggen. In 2008 is de Code voor het eerst herzien door de Commissie Frijns. Vanaf dat moment zag de Code ook toe op het professionele gedrag van bestuurders en commissarissen.

Met de herziening van de Commissie Van Manen worden bestuurders en commissarissen van ’s lands grootste ondernemingen, voor het eerst, direct aangesproken op de cultuur van hun organisaties; een wereldwijde primeur. En terecht!

Een goede cultuur voorkomt corruptie, fraude en andere integriteitsschendingen

Want een goede cultuur voorkomt corruptie, fraude en andere integriteitschendingen. Daarnaast bevordert het efficiency, innovatie, kwaliteit en duurzaamheid.

Uit onderzoek -van VNO-NCW, MKB-Nederland en RSM Erasmus Universiteit- blijkt echter dat in 40% van de organisaties het voorbeeldgedrag van het management –een belangrijk onderdeel van de organisatiecultuur- ontbreekt. 

Ook worden integriteitsdilemma’s, in evenzoveel bedrijven, niet besproken en is het management niet aanspreekbaar op laakbaar gedrag.
 

Cultuur is bepalend voor succes, en falen, van een organisatie

In de vorige Codes kwam het woord ‘cultuur’ geen enkele keer voor. In de herziene Code is dit 10 keer het geval en is het zelfs als principe opgenomen. Een goede ontwikkeling, want de cultuur is bepalend voor het succes, en falen, van een organisatie.

Met de herziene Code streeft de Commissie Van Manen er naar dat bedrijven zich richten op ‘het creëren van waarde op de lange termijn’ en daarbij ‘zorgdragen voor een evenwichtige en effectieve besluitvorming waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van stakeholders’.

Om dat evenwicht te bereiken moet niet alleen worden gekeken naar het aantal keren dat ‘cultuur’ wordt genoemd. Maar vooral naar hetgeen de Commissie Van Manen met de herziene Code van de bestuurders van een organisatie verwacht, namelijk dat zij verantwoordelijk zijn voor het vormgeven van de gewenste cultuur.
 

De kunst is om de gewenste cultuur waar te maken

Nu ligt de bal bij de bedrijven. Want de Code schrijft niet voor wat de gewenste cultuur is. Dat wordt, terecht, overgelaten aan het bestuur zelf. De kracht schuilt namelijk in het zelf doordenken en toesnijden van de gewenste organisatiecultuur op de eigen situatie.

Daarom is het startpunt voor bedrijven om hun huidige kernwaarden en gedragscode tegen het licht te houden. Zijn deze actueel, aansprekend, authentiek? Dekken ze de lading, zijn ze duidelijk en doelgericht?

De kunst is om de gewenste cultuur waar te maken. Enerzijds verloopt dat via een cultuurprogramma en het goed inbedden van de –gewenste- cultuur in procedures en processen.

Anderzijds verloopt dit via gedrag en dan vooral het voorbeeldgedrag van bestuur en management. Van belang daarbij is dat het niet een kortstondige exercitie is, maar onderdeel wordt van het DNA van hoe we met elkaar en anderen omgaan. Daar is, gelet op eerder genoemd onderzoek, nog veel werk te verrichten.
 

Aandacht voor cultuur is terecht, omdat het beter kan én moet

Het meten en monitoren van cultuur wordt daarmee een vast onderdeel op de bestuursagenda. De Raad van Commissarissen dient volgens de Code er op toe te zien hoe het bestuur de cultuur vormgeeft en hoe zij dit opneemt in het bestuursverslag.

Het is wenselijk dat het bestuur hierbij wordt gevoed door de bevindingen van de interne auditor en externe accountant op het gebied van cultuur. Veelbelovend is dat meer dan de helft van de auditors al cultuur en gedrag periodiek audit.

Kortom, de nieuwe code is een doorbraak en ik juich deze van harte toe. Het Nederlandse bedrijfsleven is nu aan zet. De grote vraag is of de doorbraak in de Code zich daadwerkelijk vertaalt in een doorbraak in de cultuur van bedrijven.

Want het moge duidelijk zijn dat de Commissie Van Manen niet opeens aandacht besteedt aan cultuur omdat het al goed zit, maar omdat het beter kan én moet.

 

Muel Kaptein is partner bij KPMG en hoogleraar bedrijfsethiek aan de RSM Erasmus Universiteit.
 

Dichtbij

Dichtbij

KPMG denkt mee over actuele onderwerpen die dichtbij u staan. Onderwerpen die impact hebben op uw en onze manier van werken en ons dagelijks leven.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig