Langer leven: een vloek of een zegen?

Langer leven: een vloek of een zegen?

De eerste automatische verhoging van de AOW-leeftijd als gevolg van de ramingen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) van de levensverwachting is een feit. De AOW-leeftijd gaat in 2022 met drie maanden omhoog. Koren op de molen van politieke partijen om zich te onderscheiden naar hun achterban. Of is het aan de achterban om meer regie te nemen?

Gerelateerde content

Langer leven: een vloek of een zegen?

AOW als basisvoorziening

De Algemene Ouderdomswet is destijds ingevoerd om armoedeval na het werkende leven te voorkomen. Internationale vergelijkingen wijzen uit dat Nederland daarin goed geslaagd is.

Sociale partners hebben voor het merendeel van de beroepsbevolking pensioenregelingen onderhandeld (2e pijler) en de wetgever faciliteert private pensioenopbouw met de omkeerregel (3e pijler) en zonder omkeerregel (netto pensioen en 4e pijler). Dat biedt mogelijkheden voor eenieder, zeker als er op tijd gestart wordt met investeren in later.

Herijken

De stijgende levensverwachting werkt echter direct door in de pensioenuitkeringen en raakt de financiering daarvan. Dat betekent dat doorgaan op de ingegane weg niet vanzelfsprekend is.

De balans tussen perioden in het leven waarin geen inkomen wordt gegenereerd en waar dat wel gebeurt zullen herijkt gaan worden. Jongeren aanmoedigen sneller te gaan deelnemen aan het arbeidsproces door studietijd te limiteren, werkenden te stimuleren hun verdiencapaciteit op peil te houden (leven lang leren, meerdere carrières faciliteren, demotie accepteren) en ouderen, voor zover zij zelf onvoldoende gelegenheid hebben gekregen om op veranderingen te anticiperen, (deels) te compenseren. Herverdeling is aan de overheid, herindeling aan sociale partners.

Het huidige pensioencontract is incompleet en dat feit komt met de hedendaagse ontwikkelingen (langdurig lage rente, volatiele financiële markten en langere levensverwachting) nu keihard op tafel. Wetgever, sociale partners en andere betrokkenen zijn daar allemaal van overtuigd, echter een nieuw pensioencontract blijft vooralsnog al jaren uit.

Paradigma shift

Wellicht worden we geholpen door de statistische verwachtingen van het CBS, waaruit blijkt dat de levensverwachting weer verder toeneemt. Hopelijk stuurt dit ons in de richting van een paradigma shift.

AOW is namelijk slechts één van de instrumenten om pensioen mogelijk te maken. De Schijf van Vijf 1geeft de mogelijke bronnen overzichtelijk weer: (1) AOW, (2) pensioensparen door werknemers en werkgever, (3) privé fiscaal gefaciliteerde opbouw, (4) vermogensopbouw en (5) resterende verdiencapaciteit.

Maar laten we realistisch blijven: we sparen nu al gemiddeld één dag per week voor onze oude dag en dat spaargedrag kent ook grenzen.

Sleutel

De resterende verdiencapaciteit is dan ook de sleutel voor een duurzamere oplossing. Het arbeidsleven verlengen door te blijven leren en te blijven ontwikkelen, meerdere carrières gemeengoed te maken en het niet langer als een vorm van ‘falen’ te beschouwen om een stapje terug te doen.

Op tijd beseffen dat we zelf regie kunnen nemen door belangrijke beslissingen over investeringen in kennis, vaardigheden, competenties en voorzieningen voor persoonlijke flexibiliteit in de toekomst nu kunnen beïnvloeden. Voorkomen dat de levensverwachting en andere van buiten komende ‘onheilen’ ons verrassen en in een hoek drukken waar we niet willen zijn.

Wat een zegen kan het zijn als we jongeren, zzp-ers, professionals in hun ‘mid-life crisis’ en zij die het in de laatste fase van hun leven rustiger aan doen inzicht, overzicht en handelingsperspectief kunnen bieden. Als pensioneren niet langer een dag is waarop je je spaarpot omkeert en afhankelijk bent van de elementen en solidariteit van anderen. Dat pensioneren een geleidelijk proces is van je leven anders inrichten, keuzes maken en de regie houden over waarmee je inkomen genereert en voorzieningen opsoupeert.

1 Het Nibud en Wijzer in Geldzaken hebben in het kader van de Pensioen3daagse 2012 een speciale Pensioen-schijf-van-Vijf tool ontwikkeld.

Pieter J. Kiveron MBA RFD
Director Financial Services bij KPMG in Nederland

 

Dichtbij

Dichtbij

KPMG denkt mee over actuele onderwerpen die dichtbij u staan. Onderwerpen die impact hebben op uw en onze manier van werken en ons dagelijks leven.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig

Nieuwe digitale platform van KPMG

KPMG International heeft een state of the art digitaal platform ontwikkeld dat uw digitale ervaring verbetert en het vinden van nieuwe en relevante content optimaliseert.

 
Lees meer