Fast Forward: Neem de euroscepsis nog toe? | KPMG | NL

Fast Forward: 'Het is de vraag of de euroscepsis nog toeneemt'

Fast Forward: Neemt de euroscepsis nog toe?

Stabiel, bewierookt om zijn standvastigheid, voorvechter van de bail-in, zodat de belastingbetaler buiten schot blijft als een bank door de hoeven zakt. Eurogroep-voorzitter Jeroen Dijsselbloem kreeg de afgelopen vier jaar de nodige lof toegezwaaid. Laat hij na zijn vertrek een financieel gezonder Europa achter? Hieronder leest u een verkorte versie van het interview dat deze week is verschenen in het KPMG magazine FS Update.

1000

Gerelateerde content

Uiterlijk begin volgend jaar vertrekt Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep. Hij viel op door zijn strikte opvattingen over begrotingsdiscipline en stevige opstelling richting Griekenland. De ‘Rode Ingenieur’ maakte zich onder meer sterk voor een Europese Bankenunie, en introduceerde een verrassend bail-in programma voor de Cypriotische probleembanken: niet de belastingbetaler, maar aandeelhouders, obligatiehouders en spaarders draaiden op voor de schulden. Een gesprek over de noodzaak van financiële solidariteit, de voordelen van een stabiele euro voor de Nederlandse economie, en de toekomst van Europa.

In Europa ontpopte u zich tot een bestuurder die vindt dat financiële solidariteit binnen Europa altijd gepaard moet gaan met begrotingsdiscipline. Waarom?
Jeroen Dijsselbloem: ‘Ik heb inderdaad meermaals aangegeven dat samenwerking in Europa gebaseerd moet zijn op wederkerigheid. Solidariteit tussen lidstaten is één van de fundamenten waarop Europese samenwerking is gebaseerd. Maar voor het vertrouwen daarin is het wel van belang dat solidariteit gepaard gaat met het naleven van overeengekomen regels, bijvoorbeeld op het gebied van begrotingen. Kijk, die Europese begrotingsregels zijn er niet voor niets. In de jaren voorafgaand aan de financiële crisis hebben lidstaten te weinig gedaan om hun overheidsfinanciën op orde te brengen. Tijdens de Europese schuldencrisis kwam een aantal lidstaten onder een vergrootglas te liggen van financiële markten, onder andere doordat investeerders twijfelden aan de houdbaarheid van overheidsfinanciën. In reactie hierop zijn de begrotingsregels versterkt.’

Heeft dat gewerkt?
‘In mijn ogen wel. Ga maar na: het geaggregeerde begrotingstekort in de eurozone is van 6,4 procent van het bruto binnenlands product in 2010, gedaald tot 1,5 procent in 2016. Ook hebben alle lidstaten de afgelopen jaren vergaande, maar noodzakelijke structurele hervormingen doorgevoerd om hun economisch groeipotentieel te vergroten. De economische groei van de eurozone was in 2016 voor het derde jaar op rij positief en vergelijkbaar met de economieën van de VS en het Verenigd Koninkrijk. En hoger dan in Japan.’

U was destijds een van de trekkers achter dergelijke ‘bail in’-programma’s. Zoals bij de Cypriotische probleembanken en SNS Reaal. Hoe kijkt u terug op deze aanpak?
‘Ik definieer een bail-in als het absorberen van verliezen en herkapitaliseren van een bank, met zo min mogelijk kosten voor overheden en daarmee voor de belastingbetaler. Ik vind het positief dat de dreiging van een eventuele bail-in ervoor lijkt te zorgen dat partijen bij problemen uitvoerig zoeken naar private oplossingen, zoals aandelenuitgiftes en vrijwillige conversies van schuld. Ook zien we de effecten van de regels. Zo is het inmiddels duidelijk dat wanneer investeerders kapitaal ter beschikking stellen, dit soms ook tot verliezen kan leiden. Daarnaast nemen meerdere kredietbeoordelaars de lagere kans op overheidssteun mee in hun kredietbeoordelingen van banken. Tegelijk moeten we niet vergeten dat de impact van een verstrekkende bail-in groot kan zijn, bijvoorbeeld voor particuliere beleggers. Zij moeten zich realiseren dat een bail-in van een bank tot de mogelijkheden behoort.’

Hoe belangrijk is het voortbestaan van de euro voor de Nederlandse economie?
‘De Europese interne markt, met vrij verkeer van goederen, kapitaal en personen, is voor de bv Nederland cruciaal. De invoering van de euro heeft de werking van de interne markt bevorderd, door het wegnemen van belangrijke handelsbelemmeringen, zoals wisselkoersschommelingen. Met de euro is ook een meer efficiënte allocatie van kapitaal binnen het eurogebied bevorderd. Dit heeft een positief effect op de productiviteit, het concurrentievermogen en het groeipotentieel van zowel Nederland als het eurogebied als geheel.’

Toch dreigde het de afgelopen jaren finaal mis te gaan met de euro...

‘Zeker, en ik vind het van belang om goed te analyseren hoe dat kwam. De oorzaak ligt niet primair bij het bestaan van de monetaire unie, maar bij budgettaire- en economische onevenwichtigheden van landen en het toezicht hierop; en ook bij de grote problemen in de financiële sector, die te sterk verweven was met nationale overheden. De waarde van de euro is, ook onder de moeilijke omstandigheden van de afgelopen jaren, niettemin stabiel gebleven. Met de totstandkoming van de euro is een internationale reservevaluta gecreëerd die de rol van Europa in de mondiale economie heeft ondersteund.’

Hoe kunnen Nederlandse banken en verzekeraars zich het beste wapenen tegen de toenemende euroscepsis?
‘Het is de vraag of die scepsis nog toeneemt; zelfs populistische partijen in Frankrijk en Italië willen toch in de eurozone blijven, mede gedreven door de positieve economische ontwikkelingen in de eurozone. Hoe dan ook moet de Nederlandse financiële sector doorgaan met het versterken van zijn weerbaarheid. Daar is de afgelopen jaren overigens al veel aan gedaan. Zo zijn de kapitaalseisen voor banken verhoogd, waardoor hun solvabiliteit sterk is verbeterd. Daarnaast eisen investeerders nu ook dat banken over aanzienlijk meer kapitaal beschikken. Met het vorig jaar ingevoerde toezichtregime Solvency II houden verzekeraars over de brede linie meer kapitaal aan, wat hun soliditeit ten goede komt; voldoen ze niet aan deze eisen, dan zal De Nederlandsche Bank actie ondernemen.
Een ander punt, wat ik in dit verband graag benadruk, is de notie dat bij alle financiële instellingen het klantbelang centraal behoort te staan. Want dat helpt om het vertrouwen van burgers in de sector te herstellen.’

Zal de rol van traditionele banken door de opkomst van innovatieve fintech bedrijven, blockchaintechnologie et cetera, in de toekomst veranderen?
‘Zeker. Heel ingrijpend zelfs. Nieuwe technologieën zoals blockchain maken de rol van traditionele banken minder belangrijk, omdat die hun functie van intermediair kunnen uitschakelen. Tegelijk biedt nieuwe technologie de banken ook kansen om hun klanten nieuwe, innovatieve oplossingen te bieden. Ondertussen richten innovatieve fintech bedrijven zich op het overnemen van de meest winstgevende bancaire diensten. Traditionele banken zullen dan ook strategische keuzes moeten maken om te concurreren of samen te werken met deze fintech bedrijven.’

Het hele interview lezen? Schrijf u in en ontvang een exemplaar van FS Update!

Wilt u het hele interview met Jeroen Dijsselbloem lezen waarin hij zijn ideale toekomstscenario voor Europa schets? Meld u dan hier aan en u krijgt de nieuwste editie van het FS Update Magazine met daarin het gehele interview binnen enkele dagen opgestuurd. Verder in deze editie; een terug- en vooruitblik van drie topeconomen op het mondiale verkiezingsjaar 2017 en een dossier over True Value, KPMG’s unieke visie op het creëren van niet-financiele waarde op de lange termijn.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig