Robotisering: Kansen voor samenleving en milieu

Robotisering: Kansen voor samenleving en milieu

Is robotisering een zegen of een vloek voor de samenleving en het milieu? Over die vraag brainstormde KPMG op 21 april in het World Forum in Den Haag. Met de input van vijftien robotdeskundigen berekent een team KPMG’ers de ‘echte waarde’ van robotica.

Gerelateerde content

Het World Forum is niet zomaar een locatie: op deze plek was in de week voorafgaand aan de roundtable RoboBusiness Europe Event. Tijdens deze week profileerde Nederland zich als roboticaland aan meer dan vierduizend internationale bezoekers. Over één van de innovaties op de beurs ging ook de inleidende lezing van de roundtable. Onderzoekster Maja Rudinac (CEO en Co-founder Robot Care Systems) vertelde over zorgrobot LEA (Lean Empowering Assistent). Deze ziet eruit als een rollator, maar kan veel meer dan helpen bij het lopen.

Langer jong met personal robot

LEA helpt bij het dagritme en geeft bijvoorbeeld aan wanneer het tijd is voor medicijnen of oefeningen. Maar de zorgrobot doet ook spelletjes en zorgt voor (video)contact met vrienden en (klein)kinderen. De ontwikkeling van de robot is gestart vanuit de TU Delft samen met Delft Robotics en werd daarna verder ontwikkeld door het bedrijf Robot Care Systems. Maja Rudinac: ‘Door LEA voelen ouderen zich langer jong en kunnen zij een veiliger en rijker leven hebben.’ 

De echte waarde berekenen

Voor KPMG is LEA een ideale casus. Een speciaal team berekent wat de impact is van de innovatie van een zorgrobot op de maatschappij en het milieu. Deze zogeheten True Value-methode helpt bedrijven om meer bewuste keuzes te maken waarbij ook de kosten voor milieu en samenleving worden meegewogen. KPMG maakte soortgelijke berekeningen inmiddels wereldwijd voor verschillende bedrijven, van Volvo tot Vodafone en de Nederlandse Spoorwegen. De komende maand gaat het True Value-team becijferen hoe een zorgrobot scoort vergeleken met een thuiszorgmedewerker.

Meer tijd voor quality time

De vijftien robotdeskundigen discussieerden in drie rondetafels met KPMG’ers over de factoren die deze ‘echte waarde’ beïnvloeden. Gaan de robots bijvoorbeeld zorgen voor baanverlies in de zorg? Volgens sombere berekeningen van Oxford-onderzoekers Carl Benedikt Frey en Michael Osborne (2013) zal de komende twee decennia bijna de helft van alle banen verloren gaan door digitalisering en robotisering. Dat zou een ontwikkeling zijn met grote impact op de maatschappij. Maar volgens onderzoeker Robert Went, die voor de WRR onderzoek deed naar robotisering, zijn deze cijfers sterk overdreven. ‘De meeste functies zullen niet verdwijnen, hoogstens 9 procent van de banen volgens de OESO en minder dan 5 procent volgens McKinsey, maar voor veel mensen zullen deeltaken worden geautomatiseerd of anders worden.' Rosemarijn Looije (TNO) schetst een vergelijkbaar scenario voor de zorg: ‘In een verpleegtehuis kan de zorgrobot straks de afwasmachine uitruimen en de broodjes smeren. Waardoor de verzorgende juist meer kan praten met de bewoners.’

Nederland maakt vooral melkrobots

Er zijn veel misverstanden rond robotica, bleek tijdens de roundtable. Want van een massale inzet van robots is nog lang geen sprake. Uit cijfers van RoboValley komt een bescheiden beeld naar voren. Van de 200.000 robots die het afgelopen jaar wereldwijd zijn verkocht, is meer dan 80% bestemd voor de autoindustrie. Daarnaast zijn er nog 20.000 militaire robots verkocht, waarvan 10.000 drones. De rest bestaat uit 6000 melkrobots, allemaal uit Nederland, en slechts 4000 andere robots. ‘Als van LEA dit jaar driehonderd exemplaren worden verkocht, is Nederland in één klap wereldmarktleider in zorgrobots’, zegt gespreksleider Edo Roos Lingreen. 

Robotproductie naar Nederland halen

In Nederland werken momenteel rond de duizend professionals aan en met robots, maar het is zeker een groeisector, denkt Cock Heemskerk (Heemskerk Innovative Technology). Op dit moment zijn industriële robots nog dominant, in de toekomst zal de nadruk verschuiven naar service robots voor bijvoorbeeld inspectie, onderhoud, waarnemen, hospitality en zorg. Anno 2017 maakt Nederland nog geen procent van alle robots wereldwijd, maar dat kan in de toekomst veranderen, denkt Pieter Jonker (Robot Care Systems en hoogleraar Vision based robotics in Delft). ‘We zijn goed in de maakindustrie voor professionele producten. En met Robots die met mensen samenwerken kun je zeker de productie terug naar Nederland halen.’ ‘Maar dan moet er moet er wel meer worden geïnvesteerd, vult Cock Heemskerk aan. ‘In Nederland stoten innovatieve bedrijven nu nog vaak de neus bij het vinden van investeerders.’ Pieter Jonker: ‘Tegenwoordig zit het gat met name bij de het in de markt zetten. Je hebt een perfect marktrijp product gemaakt, maar je moet deels nog wel de markt creëren. Je kan dus niet bewijzen dat er afzet is. Investeringen die je nodig hebt voor productiemiddelen en marketing blijven daardoor vaak achter’.

Minder taxiritjes naar de huisarts

Is een zorgrobot goed voor het milieu? Volgens Maja Rudinac wel. ‘LEA helpt gebruikers thuis te rehabiliteren en registreert hun herstel. Dat scheelt transport naar huisarts en medisch specialist.’ Bij de productie hebben de ontwerpers bovendien gelet op energieverbruik en afbreekbaarheid van het materiaal. Eldert van Henten (Wageningen University & Research) ziet nog andere voordelen aan de zorgrobot, die ook het voedingspatroon monitort. ‘Je koopt alleen nog wat je echt nodig hebt. Je hebt dus minder afval.’    

Een maatje voor kinderen met diabetes

Ook sociaal-maatschappelijk is er met zorgrobots veel winst te halen. Mark Neerincx (TNO) ontwikkelde een zorgrobot voor kinderen met diabetes. De kinderen ondervinden steun aan de gesprekken met de robots, de ouders merken dat hun kroost meer gemotiveerd is voor zelfzorg. ‘En dat allemaal door zo’n robot’.  Mensen moeten wel wennen aan het verschijnsel, merkt hij. ‘Een robot is geen mens en geen dier, we moeten nog ontdekken welke meerwaarde hij op de lange termijn kan hebben.’  

Robot is complementair

‘Robots kunnen ons helpen de totale klantervaring te verbeteren,’ aldus Thomas van Noort (manager Mobile & digital innovation)van Univé. ‘Door eenvoudige vragen op een klantvriendelijke wijze geautomatiseerd te verwerken heeft de adviseur meer ruimte om echt de dialoog aan te gaan met klanten.’ Ongekende mogelijkheden, die we deels nog zullen ontdekken, concludeert KPMG-deskundige Joris Juttmann. ‘Wij moeten leren leven met robots. Zeker is dat ze ons niet gaan vervangen, maar juist gaan aanvullen.’ 

Betere afwegingen maken

De True Value-methode zelf werd door de meeste deelnemers met enthousiasme omarmd. Ook al had een aantal wetenschappers hier wat aantekeningen bij. Pieter Jonker (Robot Care Systems): ‘Vaak is de plek waar geprofiteerd wordt van de besparingen niet de plek waar die besparingen gerealiseerd worden. Dit zou de True Value methode ook inzichtelijk moeten maken, zodat je weet waar een compenserende cashflow zou moet plaatsvinden. Een zorgrobot voor ouderen bevordert de kwaliteit van leven aanzienlijk. Dit kan besparingen opleveren in vroegtijdige kosten van opname in een zorginstelling. Maar een thuiszorg-financier moet investeren in zo’n robot. Het is dus de vraag in hoeverre de thuiszorg zelf van deze besparing profiteert. Met een extra incentive, bijvoorbeeld in de vorm van een subsidie, zou dat dan wel profijtelijk zijn.’ 

Dit was de laatste van vijf bijeenkomsten over digitale economie. Op basis hiervan gaat KPMG aan de slag met vijf berekeningen. Deze worden gepresenteerd op 11 mei op een slotbijeenkomst, waarvoor alle deelnemers aan de roundtables worden uitgenodigd. 

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig

Nieuwe digitale platform van KPMG

KPMG International heeft een state of the art digitaal platform ontwikkeld dat uw digitale ervaring verbetert en het vinden van nieuwe en relevante content optimaliseert.

 
Lees meer