Mr. Regtech: de ethische machine bestaat

Mr. Regtech: de ethische machine bestaat

Misschien wel de belangrijkste vraag over kunstmatige intelligentie is: waar blijft dan de ethiek? Het antwoord zal je verrassen. De (zelflerende) machine is in integriteit superieur aan de mens. En dat is juist in regtech van belang.

Gerelateerde content

Mr. Regtech

Een van de meest urgente ethische vraagstukken van nu gaat over kunstmatige intelligentie. Als over een paar jaar zelfrijdende auto’s op de markt komen, hoe gaan zij de dilemma’s op de weg dan oplossen? Stel: een klein meisje rent ineens de weg op en remmen is niet meer mogelijk. Moet die autonome auto dan uitwijken en maar inrijden op een oudere man?

Elektronische ienemienemutte

Wanneer we zelf achter het stuur zouden zitten, en we denken vanuit het individuele geval, dan is het antwoord bijna altijd ‘ja’. De moraal is dat we kiezen voor het kind, omdat het kind veel minder levenskansen heeft gekregen dan de oudere. Maar wanneer we daar een collectief geldende regel van maken, en zeggen dat die zelfrijdende auto altijd moet kiezen voor de kleuter, vinden we het rieken naar moord. Of tenminste naar onrecht. Daar is iets voor te zeggen. Als we stelselmatig kiezen voor de peuter, dan geven de gelijkheid tussen mensen op. Daarom gaan er stemmen op voor willekeur: een elektronische vorm van ienemienemutte, in een split-second. Altijd 50 procent kans.

Te pijnlijke integriteit

Maar dat is niet de enige reden waarom willekeur zo aantrekkelijk is. Sommigen willen het simpelweg niet weten, soms is de werkelijkheid achter de moraal te moeilijk voor de mens. Soms is de toepassing van een morele overtuiging te pijnlijk. En daarmee betreden we het terrein van de integriteit, het terrein van de uitvoering van moraal. Wie integer is, kan in het moment handelen in overeenstemming met zijn normen en waarden. Nog eens terug naar dat voorbeeld op straat: zou je nog steeds uitwijken naar die oudere man als hij je vader was?

Een ethische adviesraad

Kunstmatige intelligentie heeft de emotionele distantie om volledig integer te kunnen handelen. Om morele overtuigingen niet te laten vertroebelen in het moment. De moraal is het domein van de mens: alleen wij kunnen bepalen wat we belangrijk vinden in het leven. Alleen de mens kan de grote morele kaders bedenken van regtech. Maar in de toekomst kunnen we het beheer en de toepassing ervan overlaten aan AI. Een ethische adviesraad kan daarmee boven een ‘dagelijks-regtech-bestuur’ komen te staan.

Gruwelijke opdrachten?

Advocaat van de duivel: is een machine integer als hij simpelweg de regels toepast? Is een geweten, gevoed door emotie, niet juist de voorwaarde voor integer gedrag? Is het niet juist de machine die gevoelloos de meest gruwelijke opdrachten kan uitvoeren? Met kunstmatige intelligentie is iets anders aan de hand. Juist door het zelflerende karakter kan AI de menselijke moraal doorgronden, nieuwe ontwikkelingen signaleren en het begrijpen wanneer hij afwijkende opdrachten krijgt. Door zijn betrekkelijke onafhankelijkheid van aansturing, kan een machine ook werkelijk een scheidsrechter zijn.

Een eind aan tragedie

Kunstmatige intelligentie zal ons waarschijnlijk nooit moraal gaan voorschrijven. Daar is in ultimo het gevoel voor zingeving van de mens voor nodig. Het is ook geen wet, maar een geheel aan subtiele opvattingen binnen een maatschappij. De toepassing van normen en waarden is daarentegen altijd een rommelige aangelegenheid geweest, een onuitputtelijke bron voor tragedie. In ons persoonlijke leven is die tragedie wat ons levend houdt. Maar in het werkzame leven, in regtech, kunnen we wel zonder. Welkom integere machine.

Mr. Regtech

Mr. Regtech weet precies waar regulatory en technology elkaar ontmoeten.

 
Lees meer

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig

Nieuwe digitale platform van KPMG

KPMG International heeft een state of the art digitaal platform ontwikkeld dat uw digitale ervaring verbetert en het vinden van nieuwe en relevante content optimaliseert.