Social Impact Bonds | KPMG | BE

Social Impact Bonds

Social Impact Bonds

Het wereldwijde financieringslandschap is aan een heleboel wijzigingen onderhevig. Nieuwe financieringsvormen zoals crowdfunding, peer-to-peer lending, islamic finance, e.d.m. winnen gestaag aan populariteit. Ook voor de financiering van sociale (en duurzame) initiatieven manifesteren zich verschillende ontwikkelingen. Zo kondigden recent verschillende Belgische grootbanken gezamenlijk de lancering van de eerste Belgische duurzame lening aan. Daarnaast werd recent ook de eerste social impact bond uitgewerkt voor de financiering van oplossingen voor jeugdwerkloosheid. Er kan worden vastgesteld dat de inzet en belangen van private investeerders en overheden op vlak van directe maatschappelijke impact en winst niet langer twee aparte werelden zijn. Dit artikel gaat dieper in op de social impact bonds en waarom deze in de toekomst naar onze verwachting sterk aan populariteit zullen toenemen.

1000

Gerelateerde content

Social Impact Bonds

Overheidsfinanciering van sociale impact projecten

Het behoort tot één van de kerndoelstellingen van overheden om een maximale sociale impact te creëren met slechts een beperkte hoeveelheid publieke middelen ter beschikking. Het is echter niet altijd mogelijk om zwart op wit te bewijzen dat de aanwezige publieke middelen doeltreffend worden ingezet, met het oog op een maximale realisatie van sociale impact. Typisch wordt vastgesteld dat drie verschillende oorzaken aan de basis liggen van onderzoek naar nieuwe manieren van overheidsfinanciering voor sociale projecten1.

Een eerste aspect omvat het feit dat overheden de neiging hebben te opteren voor een middelen gebaseerde financiering, veeleer dan te focussen op het bereiken van (meetbare) resultaten. Ten tweede, wordt de overheidsfinanciering vaak georganiseerd op een retrospectieve manier, waarbij de financiering wordt toegekend aan reeds bestaande projecten, die vaak in het verleden al een aantoonbare impact hebben gerealiseerd. Op die manier vallen nieuwe en meer innovatieve projecten, die mogelijks een grotere sociale impact zouden hebben dan de bestaande projecten, vaak uit de boot van de overheidsfinanciering. Tot slot is het tijdsbestek van overheidsfinanciering (te) vaak nogal sterk gericht op de korte termijn. Het gevolg hiervan is dat sociale organisaties vaak een (te) groot deel van hun tijd spenderen aan het werven van fondsen op de korte termijn. Ook wordt de financiering, die gekoppeld is aan prestaties, vaak pas uitbetaald nadat de prestaties effectief gemeten worden. Bepaalde projecten, zoals projecten rond sociale inclusie, hebben echter veeleer nood aan financiering voordat het programma van start gaat. Uit de bovenstaande argumenten kan dan ook geconcludeerd worden dat een nieuw financieringsmodel zich opdringt.

De vraag naar sociale investeringen is in de loop der jaren exponentieel toegenomen, waardoor vrijwel alle grootbanken in België reeds sociale beleggingspakketten aanbieden. Beleggers blijken namelijk geïnteresseerd in zowel een financieel als een maatschappelijk rendement. Social impact bonds, in principe een soort publiek-private samenwerking, kunnen enerzijds een antwoord bieden op bovenstaande kwesties en anderzijds een oplossing bieden voor de aanzwellende vraag naar sociale investeringen.

Social impact bonds?

Een social impact bond financiert maatschappelijk relevante projecten door middel van een resultaatsverbintenis. Hierbij biedt een private investeerder (typisch een bank) een specifieke hoeveelheid kapitaal aan ter financiering van een bepaald sociaal programma van een dienstverlener (typisch een organisatie die bepaalde sociale doelstellingen nastreeft). Indien de dienstverlener na een bepaalde tijd een - vooraf bepaalde - sociale impact heeft bereikt, vergoedt de resultaatsfinancier (typisch een overheid tot wiens beleidsdomein het sociale programma behoort) de oorspronkelijke investering terug aan de investeerder. De terugbetaling zal echter slechts plaatsvinden wanneer de sociale impact effectief bereikt is, wat als voordeel biedt dat het financieel risico van de overheid naar de investeerder overgedragen wordt. Het is tevens mogelijk een tussenpersoon in te schakelen om de deal tussen de verschillende stakeholders te onderhandelen en te bestendigen. 

Het proces van ontwerp van een social impact bond wordt beschreven op onderstaande figuur2. Door de innovatieve eigenschappen van het financieringsmodel, kan het design van de social impact bond sterk variëren en op maat ontworpen worden voor de situatie waarin deze ingezet dient te worden. Daarom is het mogelijk dat reeds gerealiseerde social impact bonds licht afwijken van onderstaand model.

Waar zit de impact?

Investeerders bieden een kapitaalsom aan om een specifiek sociaal initiatief, waar een bepaalde bevolkingsgroep nood aan heeft, te ondersteunen (bijvoorbeeld microkredieten). De dienstverlener zal deze specifieke sociale dienst leveren aan de doelgroep, aangevuld met een evaluatie van de sociale impact op deze doelgroep. De resultaatsfinancier, in de meeste gevallen de overheid, zal het oorspronkelijke kapitaal terugbetalen aan de belegger, inclusief een vooraf bepaalde rente. Om een dergelijke overeenkomst vlot te laten verlopen, wordt vaak een tussenpersoon ingeschakeld om de verschillende belanghebbenden samen te brengen en te onderhandelen over de ‘contractuele voorwaarden’ van de sociale impact obligatie. Enkele van de voorwaarden zijn de rentetarieven, het resultaat dat moet worden bereikt, de middelen nodig voor de impact, de periode, etc.

Win-Win-Win situatie

Onderstaande tabel3 geeft een beknopt overzicht van de voordelen van dit financieringsmodel voor de belangrijkste betrokken stakeholders. Deze lijst is echter beperkt en kan uiteraard worden uitgebreid naar andere belanghebbenden.

Onze visie op Social Impact Bonds

KPMG stelt vast dat dit innovatief financieringsmodel sociale projecten een rooskleurige toekomst kan bieden. Vorig jaar werd het succesvolle sociale programma 'Duo for a Job' gelanceerd, dankzij de eerste social impact bond in België. Momenteel werd er wereldwijd al zo’n 322 miljoen dollar ingezameld door 89 verschillende social impact bonds4. KPMG is ervan overtuigd dat een aanzienlijk aantal sociale initiatieven het licht zal zien dankzij deze nieuwe manier van financieren. Nu is het aan de regering om een deel van haar budget toe te wijzen aan de uitgifte van social impact bonds. Zo kan een grotere én meer meetbare sociale impact gerealiseerd worden, dankzij investeringen in preventieve programma’s, in plaats van remediëringsprogramma's.

KPMG’s ervaring met Social Impact Bonds

Op internationaal vlak heeft KPMG reeds een uitgebreide ervaring in het opzetten van social impact bonds. Zo heeft KPMG in Australië een consortium van NGO’s actief in de pleegzorg bijgestaan bij het opzetten van een social impact bond, en werden de resultaatsfinanciers geïdentificeerd uit KPMG’s klantenbestand. Naast het structureren en opzetten van social impact bonds heeft KPMG ook ervaring in het uitvoeren van evaluaties om de gewenste sociale impact op te volgen en dus de rol van evaluator op te nemen. Zo ontwikkelde KPMG een set aan kwalitatieve en kwantitatieve indicatoren gedurende het ontwerp van een social impact bond in Frankrijk. Deze SIB had als voornaamste doel het terugdringen van de werkloosheid dankzij het aanbieden van microkredieten aan lokale entrepreneurs. Ook de uitvoering van de social return on investment aanpak voor het waarderen van de economische impact werd uitgevoerd door KPMG.

1 Social Impact Bonds: a guide for state and local governments – J. Liebman, A. Sellman

2 The potential and limitations of impact bonds: lessons from the first five years of experience worldwide – E. Gustafsson-Wright, S. Gardiner, V. Putcha

3 A new tool for scaling impact: how social impact bonds can mobilize private capital to advance social good – Social Finance

4 http://www.socialfinance.org.uk/database/

© 2018 KPMG Advisory, een Belgische burgerlijke CVBA en lid van het KPMG netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn met KPMG International Cooperative (“KPMG International”), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig