Gevolgen van IFRS 9 voor verzekeraars | KPMG | BE

Gevolgen van IFRS 9 voor verzekeraars

Gevolgen van IFRS 9 voor verzekeraars

Met zijn voorstellen wil de IASB de gevolgen van de verschillende ingangsdata van de verwachte norm inzake verzekeringscontracten en de IFRS 9 Financiële instrumenten beperken.

1000

Gerelateerde content

Gevolgen van IFRS 9 voor verzekeraars

De verzekeringssector uitte immers grote bezorgdheden omtrent de verschillende ingangsdata van de twee normen – 2018 voor de IFRS 9 en wellicht 2020 of 2021 voor de aangekondigde norm inzake verzekeringscontracten. 

Deze omvatten potentieel tijdelijke verhogingen van boekhoudkundige mismatches en volatiliteit in de winst-en-verliesrekening en de niet-gerealiseerde resultaten als gevolg van de wijziging in de classificatie van de financiële activa, met twee opeenvolgende ingrijpende boekhoudkundige wijzigingen op een korte tijd en met de toepassing van de classificatie- en waarderingsvereisten volgens IFRS 9 voor de invoering van de aangekondigde norm inzake verzekeringscontracten. Die gevolgen zouden kunnen resulteren in meerkosten en meer complexiteit voor zowel de opstellers als de gebruikers van de jaarrekeningen van verzekeraars.

De raad heeft gereageerd met zijn voorgestelde wijzigingen aan IFRS 4 Verzekeringscontracten. Het voorontwerp ED/2015/11 IFRS 9 Financiële instrumenten met IFRS 4 Verzekeringscontracten toepassen (de ED) bevat twee opties:

  • een tijdelijke vrijstelling van de toepassing van IFRS 9 voor bepaalde ondernemingen die verzekeringscontracten uitgeven die onder het toepassingsgebied van IFRS 4 vallen (tijdelijke vrijstelling, ook de uitstelbenadering genoemd); en
  • uitsluiting uit de winst-en-verliesrekening van het verschil tussen de bedragen opgenomen in overeenstemming met IFRS 9 en die opgenomen in overeenstemming met IAS 39 Financiële instrumenten: Opname en waardering voor specifieke activa die betrekking hebben op verzekeringsactiviteiten (overlapbenadering).

De IASB heeft gevraagd om tegen 8 februari 2016 commentaar op zijn voorstellen te bezorgen.

Voorstellen

De IASB stelt twee benaderingen voor, die hierna beschreven worden. De toepassing van een van die benaderingen zou optioneel zijn.

 

1. Tijdelijke vrijstelling

De IASB stelt voor dat sommige ondernemingen tijdelijk vrijgesteld zouden worden van de toepassing van IFRS 9. Die vrijstelling zou gelden voor ondernemingen die verzekeringscontracten uitgeven die onder het toepassingsgebied van IFRS 4 vallen, op voorwaarde dat die activiteit de belangrijkste activiteit is voor de verslaggevende entiteit.

De tijdelijke vrijstelling zou gelden voor alle financiële activa en passiva aangehouden door de verslaggevende entiteit, d.w.z. op niveau van de verslaggevende entiteit. Een onderneming die opteert voor de vrijstelling zou evenwel ervoor kunnen kiezen om enkel de vereisten in IFRS 9 aangaande de presentatie van winst en verlies in de financiële verplichtingen aangemerkt als tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening (RWWV) toe te passen.

Een onderneming die al een versie van IFRS 9 toepast, kan daar niet mee stoppen om opnieuw IAS 39 toe te passen. Toch zal een onderneming die enkel de presentatievereisten volgens IFRS 9 voor de winst en verliezen op financiële verplichtingen aangemerkt als tegen RWWV toepast niet worden uitgesloten.

 

2. Overlapbenadering

De IASB stelt voor dat een onderneming de toelating krijgt om specifieke financiële activa weg te laten uit de winst-en-verliesrekeningen en in de niet-gerealiseerde resultaten het verschil op te nemen tussen de bedragen die in de winst-en-verliesrekening zouden worden opgenomen in overeenstemming met IFRS 9 en IAS 39.

De overlapbenadering zou kunnen worden toegepast door elke onderneming die verzekeringscontracten uitgeeft die worden verantwoord volgens IFRS 4 en die IFRS 9 toepast in combinatie met IFRS 4.

Financiële activa die in aanmerking komen voor de overlapbenadering:

  • zouden moeten worden aangemerkt als betrekking hebbend op contracten die vallen onder het toepassingsgebied van IFRS 4 (d.w.z. geen financiële activa omvattend die aangehouden worden in fondsen die betrekking hebben op beleggingscontracten die buiten het toepassingsgebied van IFRS 4 vallen);
  • zouden moeten worden geclassificeerd als tegen RWWV in overeenstemming met IFRS 9; en
  • zouden in hun geheel niet mogen worden geclassificeerd als tegen RWWV in overeenstemming met IAS 39.

Een onderneming zou de aanmerking van financiële activa die betrekking hebben op contracten die onder het toepassingsgebied van IFRS 4 vallen enkel kunnen wijzigen als er sprake is van een wijziging in de relatie tussen die financiële activa en de contracten.

Een onderneming zou de overlapbenadering prospectief op financiële activa kunnen toepassen op voorwaarde dat aan de criteria is voldaan. Wanneer een financieel actief niet langer voldoet aan de criteria, dient een onderneming de toepassing van de benadering stop te zetten en zal elk gecumuleerd niet-gerealiseerd resultaat worden geherclassificeerd in de winst-en-verliesrekening.

Presentatie en informatieverschaffing

1. Tijdelijke vrijstelling

De IASB stelt informatieverschaffingsvereisten voor aan de hand waarvan gebruikers vergelijkingen kunnen maken tussen ondernemingen die de tijdelijke vrijstelling toepassen en ondernemingen die dat niet doen. Niettemin is het de bedoeling van die vereisten om ervoor te zorgen dat een onderneming die de tijdelijke vrijstelling toepast minder nood heeft om het bedrijfsmodel voor financiële activa te bepalen voor de toepassing van de aangekondigde norm inzake verzekeringscontracten.

De vereisten omvatten:

  • kredietrisico-informatie over financiële activa die voldoen aan de SPPI-test volgens IFRS 9 en die niet aangehouden worden voor handelsdoeleinden of aangemerkt worden als tegen reële waarde; en
  • voor financiële activa die als tegen RWWV in overeenstemming met IFRS 9 opgenomen worden omdat ze niet voldoen aan de SPPI-test volgens IFRS 9, de reële waarde op de verslagdatum en de reëlewaardewijziging gedurende de verslagperiode.

Een onderneming zou moeten bekendmaken hoe ze ertoe kwam dat ze in aanmerking komt voor de tijdelijke vrijstelling. Als de verzekeringsactiviteiten van een onderneming niet langer haar belangrijkste activiteit zijn, zouden in een verslagperiode bijkomende informatieverschaffingen nodig zijn.

 

2. Overlapbenaderin

De IASB stelt presentatie- en informatieverschaffingsvereisten voor aan de hand waarvan vergelijkingen kunnen worden gemaakt tussen ondernemingen die de overlapbenadering toepassen en ondernemingen die dat niet doen. De voorgestelde vereisten zouden een onderneming in de mogelijkheid stellen om te bepalen welke presentatie het meest relevant is om haar financiële prestatie te begrijpen. Ondernemingen die de overlapbenadering toepassen, zouden moeten voldoen aan de informatieverschaffingsvereisten van IFRS 7, waaronder maar niet beperkt tot de informatieverschaffingen die betrekking hebben op IFRS 9.

Volgens de voorgestelde vereisten zou een onderneming onder meer haar boekhoudbeleid moeten toelichten aan de hand waarvan ze bepaalt voor welke financiële activa een overlapaanpassing werd verricht en zou ze moeten uitleggen hoe de overlapaanpassing gebaseerd is op de periode. Bijkomende informatieverschaffingen worden voorgesteld voor de overdracht of herindeling van financiële activa.

In de voorgestelde maatregelen zou de overlapaanpassing worden weergegeven als een afzonderlijke post vóór belastingen in de winst-en-verliesrekening of in de niet-gerealiseerde resultaten, of beide. De hierna vermelde voorbeelden (exclusief belastingeffecten) tonen de beschikbare presentatiemogelijkheden.

Voorbeeld A – Gepresenteerd in beide
 
Winst of verlies  
Winst of verlies vóór overlapaanpassing en vóór belastingen 100
Overlapaanpassing (30)
Winst of verlies vóór belastingen
70
Niet-gerealiseerde resultaten  
Overlapaanpassing 30
Totaalresultaat 100
Voorbeeld B – Uitsluitend gepresenteerd in de winst-en-verliesrekening
 
Winst of verlies
 
Winst of verlies vóór overlapaanpassing en vóór belastingen
100
Overlapaanpassing (30)
Winst of verlies vóór belastingen
70
Niet-gerealiseerde resultaten
 
Totaalresultaat 100
Voorbeeld C – Uitsluitend gepresenteerd in de niet-gerealiseerde resultaten  
Winst of verlies
 
Winst of verlies vóór belastingen
70
Niet-gerealiseerde resultaten   
Overlapaanpassing 30
Totaalresultaat 100

Als een onderneming de gevolgen van de overlapaanpassing op afzonderlijke posten in de winst-en-verliesrekening niet in de winst-en-verliesrekening zelf presenteert, dan zal de impact op de afzonderlijke posten worden toegelicht in de toelichtingen.

Ingangs- en vervaldata en overgang

1. Ingangs- en vervaldata

De effectieve ingangsdatum van de voorgestelde vereisten zou zijn voor boekjaren die aanvangen op of na 1 januari 2018 en een vervroegde toepassing zou toegestaan zijn indien een onderneming IFRS 9 vervroegd zou toepassen.

De tijdelijke vrijstelling zou vervallen eenmaal de aangekondigde norm inzake verzekeringscontracten van kracht wordt, en niet later dan verslagperiodes die aanvangen op of na 1 januari 2021. Indien de aangekondigde norm inzake verzekeringscontracten niet van kracht is op 1 januari 2021 kan een onderneming ervoor kiezen om de overlapbenadering toe te passen. De voorgestelde vervaldatum zou belanghebbenden het nodige vertrouwen moeten geven dat de aangekondigde norm inzake verzekeringscontracten gefinaliseerd en op korte termijn gepubliceerd zal worden en dus dat een tijdelijke vrijstelling niet gedurende lange tijd van kracht zal blijven.

Een onderneming zou de overlapbenadering enkel mogen toepassen als ze voor het eerst IFRS 9 toepast of als ze voor het eerst IFRS 9 toepast nadat ze eerder alleen de presentatievereisten volgens IFRS 9 voor winsten en verliezen op financiële verplichtingen aangemerkt als tegen RWWV heeft toegepast. Een onderneming zou beide benaderingen kunnen stopzetten in eender welke verslagperiode om vervolgens te starten met het toepassen van IFRS 9. Eerste toepassers van IFRS zouden geen van beide benaderingen mogen toepassen.

 

2. Overgang

De IASB heeft de hierna vermelde vereisten voorgesteld.

Benadering Wanneer een onderneming start met het toepassen van de benadering Wanneer een onderneming de toepassing van de benadering stopt
Tijdelijke
vrijstelling
De onderneming kan de toepasselijke overgangsbepalingen in IFRS 9 toepassen voor zover nodig om de hierboven vermelde vereiste informatie te verschaffen. De onderneming kan de overgangsbepalingen volgens IFRS 9 volgen.
Overlap De benadering kan met terugwerkende kracht worden toegepast, met een aanpassing
in de openingsbalans van de niet-gerealiseerde resultaten gelijk aan het verschil tussen de reële waarden van de in aanmerking komende activa en de boekwaarden ervan in overeenstemming met IAS 39. Een herformulering van vergelijkende informatie kan vereist zijn als de onderneming die vergelijkende informatie ook herformuleert volgens IFRS 9.
De onderneming kan IAS 8 Nettowinst of -verlies over de periode, fundamentele
fouten en wijzigingen in de grondslagen voor financiële verslaggeving volgen.

© 2017 KPMG Advisory, een Belgische burgerlijke CVBA en lid van het KPMG netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn met KPMG International Cooperative (“KPMG International”), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig