Blockchain in de publieke sector | KPMG | BE

Blockchain in de publieke sector

Blockchain in de publieke sector

Bij veel mensen zal de term ‘blockchain’ waarschijnlijk bekend in de oren klinken. Maar wat houdt deze nieuwe technologie eigenlijk in en waarom en hoe zouden organisaties hier gebruik van kunnen maken? In dit artikel proberen we een antwoord te bieden op deze vragen. We onderzoeken waarom blockchain, de technologie die de basis vormde voor virtuele munten zoals bitcoin, relevant is voor de publieke sector en in welke gevallen deze technologie nieuwe mogelijkheden kan bieden.

1000

Gerelateerde content

blockchain

Waarom blockchain?

Ons economisch weefsel en ons rechtssysteem zijn voor een groot deel opgebouwd en gestructureerd rond transacties en contracten. Deze dienen verschillende doelen. Ten eerste beïnvloeden deze de interacties tussen individuen en organisaties. Daarnaast dienen ze om iemands identiteit als authentiek te verklaren en als een bewijsstuk van een bepaalde gebeurtenis. Ook kunnen ze benut worden ter beveiliging van activa en als richtlijnen voor het gedrag van managers.

Ondanks hun kritieke functie, evolueerden deze tools niet mee met de recente golf van digitale transformaties binnen de economie en de maatschappij. De manier waarop we vandaag, in deze digitale wereld, administratieve processen controleren en reguleren, moet aangepast worden aan de huidige realiteit. De blockchain-technologie biedt hier een oplossing voor.

Wat is blockchain?

De blockchain-technologie maakt deel uit van de familie van de “gespreide grootboektechnologieën”. Meer specifiek is het een gespreide database die transacties tussen verschillende personen op een veilige manier bewaart. Blockchain is met andere woorden een betrouwbaar en publiek grootboek dat op continue basis de transacties binnen een netwerk bewaart. Dit publiek grootboek wordt gedeeld met alle computers, of knooppunten (nodes), die deel uitmaken van het netwerk. Doordat alle informatie overheen alle computers gedeeld wordt, bestaat er dus geen centrale autoriteit. Het resultaat hiervan is dat alle knooppunten “éénzelfde bron van waarheid” delen. Deze waarheid wordt continu, in real time, aangepast op de computers van alle leden van het netwerk.

Om een transactie op te slaan op de blockchain, moet deze eerst zichtbaar zijn voor alle gebruikers van het netwerk en moet deze vervolgens geverifieerd worden door de bredere blockchaingemeenschap. De validatie van de transactie is gebaseerd op het principe van een consensusmechanisme, wat erop neerkomt dat geen enkele individuele gebruiker (zoals een ‘administrator’) een specifieke transactie in zijn eentje kan bevestigen of weerleggen. Een meerderheid (of consensus) van alle leden van het netwerk is hiervoor noodzakelijk. Indien de transactie goedgekeurd wordt, wordt deze als finaal aanvaard doordat een “blok” aan de blockchain toegevoegd wordt. Het resultaat hiervan is een onbewerkbaar en transparant overzicht van alle uitgevoerde transacties.

Blockchain in de publieke sector

De toepassingen van blockchain in de publieke sector berusten op 3 pijlers. Tot een eerste groep toepassingen, behoren transacties die een waardeoverdracht vormen. Elk zulke transactie tussen mensen, organisaties of instituties, wordt geregistreerd op de blockchain, die fungeert als een betrouwbare derde partij. Bij een tweede groep toepassingen wordt de blockchain gezien als een chronologische keten van transacties, waarbij de ‘levenscyclus’ van elke transactie op permanente wijze geregistreerd wordt op de blockchain. Nieuwe transacties worden op een lineaire, chronologische manier aan de blockchain toegevoegd. Deze transacties worden dus toegevoegd aan het al bestaande overzicht van transacties, zonder dat de oude transacties ooit verwijderd of vervangen kunnen worden. In een derde groep van toepassingen wordt blockchain beschouwd als een ondersteuning voor interorganisationele samenwerking. Deze toepassing van blockchain biedt de mogelijkheid om de silo-structuur tussen organisaties te doorbreken, wat de verschillende organisaties en departementen toelaat om beter informatie te delen...

De mogelijke voordelen van de blockchain technologie voor de publieke sector zijn drieërlei. Ten eerste kan een significante vorm van administratieve vereenvoudiging bereikt worden door de hertekening van administratieve processen, waarbij typisch meerdere partijen en één of meerdere tussenpersonen betrokken zijn, via het delen van informatie op de blockchain. Daar waar in huidige processen de overheid, een bank, of een andere derde partij vaak als tussenpersoon optreedt om vertrouwen tussen de partijen te bewerkstelligen, wordt de nood om andere leden van het netwerk te vertrouwen via blockchain dus omzeild. Dit laat deze actoren (“de tussenpersonen”) toe om zich nog meer te focussen op hun waardetoevoegende rol, ten dienste van hun klanten. Daarbovenop is het mogelijk om via geïntegreerde ‘slimme contracten’ een grotere efficiëntie te bereiken. Slimme contracten kunnen gedefinieerd worden als ‘zichzelf-bekrachtigende’ stukken code die onwijzigbaar op de blockchain opgeslagen worden en dus vertrouwd kunnen worden. Bovendien wordt de registratie van transacties op de blockchain beveiligd door cryptografie en wordt de registratie bewaard bij alle verschillende leden van het netwerk. Dit maakt het in de praktijk zo goed als onmogelijk om te frauderen, of om bepaalde eerder geregistreerde transacties te verwijderen of te wijzigen.

De wanneer en waarom van blockchain

Blockchain kent mogelijke toepassingen binnen het grootste deel van de publieke sector en vooral als er sprake is van a) een waardeoverdracht, b) een registratie van bestaan (bv bij geboorte), of van eigendom (bv vastgoed), en/of c) een proces waarbij er meerdere partijen betrokken zijn. Het laatste criterium is vooral relevant wanneer de integriteit van een bepaalde partij in vraag gesteld kan worden. Dit probleem wordt momenteel in de meeste gevallen uitbesteed aan vertrouwde en betrouwbare derde partij (bv notariële diensten), terwijl blockchain de authenticiteit van elke transactie kan waarborgen wat deze tussenpersoon dus overbodig maakt.

De shift maken van traditionele transacties binnen de publieke sector, naar de blockchain, kan resulteren in processen die significant sneller verlopen en die meer kosten-efficiënt zijn, doordat het niet meer noodzakelijk is om een aantal tijdrovende stappen te doorlopen. Doordat de informatie op de blockchain tegelijk opgeslagen wordt op verschillende knooppunten, wordt de veiligheid, onveranderlijkheid en transparantie van de data gewaarborgd. Daarenboven kan een wijde variatie aan transacties geautomatiseerd worden via het gebruik van slimme contracten, zoals hierboven reeds beschreven werd.

Een eenvoudig voorbeeld van de voordelen van blockchain kan gevonden worden in de persoonlijke contacten van de burger met de overheid. Doorheen diens leven, komt de burger meermaals in contact met de verschillende lagen van de overheid (zoals het lokaal, het regionaal en het federaal niveau) veel gevallen heeft de overheid persoonlijke informatie van de burger nodig, die al in het bezit is van een andere overheidsorganisatie, maar die niet gedeeld werd met de overige belanghebbende (overheids)diensten. Deze inefficiëntie kan geëlimineerd worden doordat de informatie vanaf de eerste ontmoeting met de overheid opgeslagen wordt op de blockchain. Hierdoor is er enkel een update van de informatie nodig bij een nieuwe gebeurtenis in het leven van de burger (bv bij een adreswijziging). Het gebruik van de blockchain laat toe dat alle relevante informatie omtrent een persoon of organisatie opgeslagen wordt en toegankelijk wordt gemaakt voor de relevante en belanghebbende bevoegde personen of instanties. Ondanks dat dit lijkt te leiden tot mogelijke problemen inzake het beheer van persoonlijke gegevens, kan via de juiste architectuur en het gebruik van slimme contracten exclusieve toegang verleend worden tot enkel de relevante informatie.

In een notendop

Samengevat, is blockchain een onderdeel van de familie van “gespreide grootboeken”, die een overzicht bieden van de uitgevoerde transacties tussen verschillende partijen. De toepassing van de blockchain-technologie binnen de publieke sector is uitermate nuttig indien er sprake is van a) een waardeoverdracht, b) een registratie van bestaan of van eigendom, en/of c) een proces waarbij meerdere partijen betrokken zijn. Blockchain en slimme contracten kunnen gebruikt worden ter ondersteuning van een herontwerp van administratieve processen, waardoor de overheid of andere tussenpersonen zich meer kunnen focussen op hun waardetoevoegende rol. Daarenboven worden transacties op de blockchain beveiligd door cryptografie en wordt de registratie van de transactie simultaan en continu bewaard bij alle leden van het netwerk. Dit maakt het quasi onmogelijk om fraude te plegen. Dit alles staat garant voor een veilige, efficiënte en innovatieve toepassing voor toekomstige transacties binnen de overheid.

Er is ook een flyer over dit onderwerp beschikbaar. Klik hieronder om het document te downloaden.

© 2017 KPMG Advisory, een Belgische burgerlijke CVBA en lid van het KPMG netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn met KPMG International Cooperative (“KPMG International”), een Zwitserse entiteit. Alle rechten voorbehouden.

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig