Schenking en vererving van familiebedrijven

Schenking en vererving van familiebedrijven

Nu ook een aangepaste gunstige regeling voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Gerelateerde content

Met de publicatie van de ‘Ordonnantie houdende het tweede deel van de fiscale hervorming’ in het Belgisch Staatsblad op 29 december 2016 is de wettelijke basis voor de geplande hervormingsmaatregelen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest compleet. Eén van de wijzigingen die werd doorgevoerd, kadert in een vereenvoudiging van de bestaande gunstregimes voor de schenking en vererving van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen (hierna ‘familiebedrijven’). Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft hiermee haar bestaande regeling aangepast om zo de fiscale concurrentie met het Waals en Vlaams Gewest te vermijden.

Het regime dat tot en met 31 december 2016 van kracht was in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voorzag, onder voorwaarden, een tarief van 3% bij schenkingen van familiebedrijven alsook een tarief van 3% bij vererving van familiebedrijven. Een belangrijke kanttekening voor de vererving van familiebedrijven is dat dit gunstregime enkel toegankelijk was voor KMO-vennootschappen. Gelet op de strikte toepassingsvoorwaarden bleek dit stelsel in de praktijk weinig succes te kennen.

Met ingang van 1 januari 2017 werd dit stelsel evenwel versoepeld, om te vermijden dat ondernemers uit het Brusselse Gewest zouden verhuizen naar Vlaanderen of Wallonië om aldaar van de respectievelijke gunstregimes te genieten. Hieronder vatten wij graag de belangrijkste aanpassingen die in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden doorgevoerd voor u samen.

Vanaf 1 januari 2017 kunnen familiebedrijven in handen van natuurlijke personen die inwoner zijn van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest onder voorwaarden zonder schenkingsrechten dan wel onder verlaagde successierechten (3% bij vererving in rechte lijn en tussen partners, 7% in de andere gevallen) overgaan naar andere personen.

Zowel de overdracht van aandelen van een familiale vennootschap als beroepsmatig aangewende activa in een familiale onderneming (niet per se een universaliteit van goederen, bedrijfstak of handelsfonds) komen in aanmerking. Daarnaast moet de familiale onderneming of familiale vennootschap niet voldoen aan de KMO-criteria, maar kunnen ook grote vennootschappen in aanmerking komen. Onroerende goederen die hoofdzakelijk dienen voor bewoning worden expliciet uitgesloten.

Het toepassingsgebied voor de vrijstelling van schenkingsrechten of verlaagde successierechten wordt uitgebreid naar de overdracht van zowel de volle eigendom, maar ook van de blote eigendom en het vruchtgebruik. Op deze manier ontstaat meer vrijheid om de overdracht van het familiebedrijf te structureren en voor te bereiden.

Voor een familiale vennootschap dient het aandelenbezit van de schenker (of erflater) en zijn familie als volgt te zijn samengesteld:

  • Minstens 50% in volle eigendom; of
  • Minstens 30% in volle eigendom en samen met één andere aandeelhouder en zijn familie 70% in volle eigendom; of
  • Minstens 30% in volle eigendom en samen met twee andere aandeelhouders en hun familie 90% in volle eigendom.

Dit zou moeten toelaten dat een vennootschap met 3 familietakken ook in aanmerking komt voor het gunstregime.

Ten slotte worden familiebedrijven die geen reële economische activiteit hebben, uitgesloten van het nieuwe regime. Meer bepaald wordt een familiale vennootschap geacht geen reële economische activiteit uit te oefenen indien in één van de drie voorafgaande boekjaren blijkt dat (i) de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen een percentage gelijk of lager dan 1,5% uitmaken van de totale activa en (ii) dat de terreinen en gebouwen meer dan 50% uitmaken van het totaal actief.
 

Formaliteiten

De toepassing van het gunststelsel moet formeel worden aangevraagd in de schenkingsakte of aangifte van nalatenschap. Daarnaast moet bij de registratie van de schenkingsakte (die verplicht zal zijn) of bij de aangifte van nalatenschap een attest worden gevoegd waaruit blijkt dat alle voorwaarden zijn vervuld om te genieten van het gunstregime, maar zelfs na registratie of indiening van de nalatenschap beschikt men over een gratieperiode van één jaar na betaling van de belasting, tijdens dewelke het attest alsnog kan worden ingediend en men mogelijks terugbetaling van de teveel betaalde belastingen kan verkrijgen. Het attest waarvan sprake verkrijgt men van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest nadat deze de voorwaarden heeft onderzocht. Een praktische moeilijkheid lijkt hierbij wel te zijn dat voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het nog steeds de bevoegdheid is van de Federale Overheid om de afhandeling van de successierechten en schenkingsrechten te verzorgen en dat deze laatste in principe niet gebonden is door het attest afgeleverd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De tijd zal moeten uitwijzen of dit effectief aanleiding zal geven tot problemen.

Onder het oude regime moest aan alle voorwaarden blijvend voldaan zijn gedurende 5 jaar om tot een definitieve verwerving van het gunstregime te komen. Onder het nieuwe regime is deze periode teruggebracht tot 3 jaar. Concreet betekent dit voor familiebedrijven dat de activiteit gedurende 3 jaar moet worden voortgezet. Specifiek voor familiale ondernemingen zal ook het kapitaal gedurende deze 3 jaar moeten worden behouden. Zowel na afloop van het eerste als na het tweede jaar zal hetzelfde bewijs opnieuw moeten worden voorgelegd aan de hand van nieuw aan te vragen attesten. Pas na het derde jaar vindt een laatste controle plaats waarna de vrijstelling/vermindering definitief verworven zal zijn. Deze bewijslast is zwaarder dan in het Vlaams Gewest, gezien daar enkel een controle na afloop van de driejarige termijn zal gebeuren.

Indien u omtrent het bovenstaande meer informatie wenst, zijn wij zoals steeds graag bereid om uw vragen of bedenkingen te beantwoorden.

Ga terug naar de overzichtspagina

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig

Nieuwe digitale platform van KPMG

KPMG International heeft een state of the art digitaal platform ontwikkeld dat uw digitale ervaring verbetert en het vinden van nieuwe en relevante content optimaliseert.

 
Lees meer