Zelfstandige groeperingen van personen in België: nieuwe btw-spelregels verder toegelicht

Zelfstandige groeperingen van personen in België

De nieuwe Belgische wetsbepaling over de btw-vrijstelling voor zelfstandige groeperingen van personen, de zogenoemde kostendelende vereniging, is op 1 juli 2016 in werking getreden. De nieuwe spelregels en de draagwijdte van deze btw-vrijstelling worden verder toegelicht in de langverwachte administratieve circulaire van 12 december 2016.

Gerelateerde content

Een kostendelende vereniging is een veelgebruikt vehikel in sectoren met weinig tot geen recht op btw-aftrek. Met het oog op rationalisering en vermindering van beheers- en exploitatiekosten werken ziekenhuizen, zorgcentra en bank- en verzekeringsmaatschappijen vaak samen in een duurzame structuur. Door het gebruik van een kostendelende vereniging kunnen uitgaven en middelen gemeenschappelijk worden gemaakt zonder bijkomende btw-last. Onder druk van de Europese Commissie was België echter genoodzaakt de bestaande regeling van de btw-vrijstelling voor kostendelende verenigingen aan te passen. In Nederland kent men een vergelijkbare regeling (dit is de zogenoemde koepelvrijstelling).

Hoofdlijnen van de nieuwe regeling

Een nieuw artikel werd in het Belgische btw-wetboek ingevoegd. Diensten van zelfstandige groeperingen verricht aan hun leden zijn vrijgesteld van btw, mits de wettelijke voorwaarden worden nageleefd. Deze voorwaarden van de nieuwe regeling zijn als volgt.

De zelfstandige groepering kan de vorm aannemen van een vereniging met of zonder rechtspersoonlijkheid. Wel is vereist dat de zelfstandige groepering steeds als afzonderlijke vereniging of groepering onder een eigen benaming optreedt tegenover derden en leden. De vroegere onverdeeldheid tussen de leden is niet meer mogelijk.

De leden van de groepering dienen overwegend vrijgestelde handelingen te verrichten of handelingen waarvoor ze niet btw-plichtig zijn. Het totaalbedrag van de handelingen van een lid die recht op aftrek van btw geven (dat wil zeggen: btw-belaste omzet), dient minder dan 50% van zijn totale jaaromzet te bedragen. Onder de oude regeling mocht dit maximaal 10% zijn.

De diensten zijn van btw vrijgesteld wanneer ze direct nodig zijn voor de vrijgestelde of niet-belastingplichtige activiteit van de leden. Ondanks de eerdere strikte wettekst kunnen diensten van algemene aard, zoals IT, boekhouding, sociaal secretariaat of fiscaal of juridisch advies nog steeds van de btw-vrijstelling genieten. Diensten die worden verricht voor de belaste activiteit van de leden dienen te worden onderworpen aan btw. Ook goederen kunnen met toepassing van btw worden geleverd aan de leden. Hierin verschilt deze regeling van de Nederlandse koepelvrijstelling, waarin de bovengenoemde diensten (bijvoorbeeld accountantskosten, kosten van juridische dienstverleners of IT-kosten) expliciet van haar werking zijn uitgesloten. Op basis hiervan is het wellicht mogelijk om in een grensoverschrijdende situatie (dus een Nederlandse ‘koepel’ met Belgische leden) een recht op aftrek van btw op de inkoop van de bovengenoemde diensten te realiseren door middel van het inzetten van een Nederlandse koepel. Uiteraard zijn wij graag bereid om dit nader met u te bespreken.

Diensten ten aanzien van leden moeten nog steeds tegen kostprijs worden verricht. Volledig nieuw in de Belgische regeling is de mogelijkheid voor een zelfstandige groepering om met toepassing van btw diensten te verrichten ten aanzien van derden. Dit roept evenwel vragen op, aangezien deze diensten tevens tegen kostprijs moeten worden gefactureerd. Om concurrentieverstoring te voorkomen mogen deze extern verleende diensten bovendien niet meer bedragen dan 50% van de omzet van de sector ‘diensten’ van de groepering

Is uw kostendelende vereniging wel in lijn met de nieuwe wetgeving?

Nieuwe groeperingen dienen zich onmiddellijk te schikken naar de nieuwe regeling. Groeperingen die reeds actief waren op 1 juli 2016 moesten in principe uiterlijk op 31 december 2016 aan de nieuwe regels voldoen. De bijkomende formaliteiten, zoals de meldingsplicht en het neerleggen van een ledenlijst, mogen ook niet worden vergeten. De circulaire bepaalt dat dit uiterlijk 31 januari 2017 dient te gebeuren. Op dit punt wordt nog een nieuw Koninklijk Besluit verwacht.

Wij bekijken graag met u of uw structuur voldoet aan de nieuwe regels en of wij u kunnen begeleiden bij het vervullen van de nieuwe formaliteiten. Snel handelen is de boodschap om de btw-vrijstelling niet in gevaar te brengen.

 

Katrien Mellaerts, Gladys Cristiaensen en Joost Willemsen
 

Ga terug naar de overzichtspagina

Neem contact met ons op

 

Offerteaanvraag (RFP)

 

Bevestig

Nieuwe digitale platform van KPMG

KPMG International heeft een state of the art digitaal platform ontwikkeld dat uw digitale ervaring verbetert en het vinden van nieuwe en relevante content optimaliseert.

 
Lees meer